Восень выдалася надзвычай сухая і цёплая. Такой восені не памяталі нават старыя людзі. Сям-там на яблынях з’явілася квецень. Проста цуд: даспяваюць чырванабокія плады і побач — квецень! Нібы восень і вясна спаткаліся разам. Такое Надзя бачыла ўпершыню. Калі вішня зацвітае — не рэдкасць. А каб яблыня… Але нішто не можа павярнуць час назад. Кветкі здаваліся ненатуральнымі, восень брала сваё. Яе надыход відзён быў ва ўсім: і ў задуменна-спакойным, пакрытым лёгкаю смугою небе колеру выцвілых вачэй пажылога чалавека, які шмат чаго бачыў на сваім вяку; і ў налітых бурштынавых яблыках, якія прыгнулі галлё да зямлі; і ў космах бярозак, кранутых лёгкай жаўцізной; і нават рэха стала гулкае, высокае — зусім не такое, як улетку; апусцелыя палеткі, пах печанай бульбы, які бывае толькі ўвосень… Гэтая не па сезону цеплыня, мусіць, проста падманвала прыроду, якая кінула на яблыні квецень. Не магла ашукаць яна толькі людзей і птушак.
Людзі спяшаліся выкарыстаць пагодлівыя дні, каб выкапаць да халодных дажджоў бульбу, птушак гналі ў далёкія цёплыя краі спрадвечныя інстынкты. Першымі адклекаталі над роднымі гнёздамі буслы, затым зніклі ластаўкі, а цяпер высока ў небе, абуджаючы прасторы сваім журботным "курлы", плылі павольна і цяжка журавы. Жанчыны, што капалі бульбу, прыпынялі работу, працяглым позіркам праводзілі жураўліныя шнуры, аж пакуль тыя не хаваліся за даляглядам. I ў вачах жанчын — неаразумелы мяккі смутак. Мо гэты смутак ад таго, што жураўліны крык штогод напамінае аб хуткаплыннасці часу, а мо…
Кажуць, менавіта ў гэтых птушак усяляюцца душы добрых і мужных людзей, што загінулі некалі ў барацьбе са злом. Таму вялікі грэх пакрыўдзіць жорава, бо крыўдзіш не птушку, а нечую добрую душу. I плаваць тым душам у паднябессі, пакуль некалі зноў не прыляцяць і не ўселяцца ў людскія істоты.
Надзея яшчэ ў маленстве чула гэтую прыгожую і сумную легенду, верыла, што менавіта так і ёсць, і думала, што і яе душа некалі таксама будзе лётаць гэтак высока ў жураўліным страі, потым уселіцца ў некага незнаёмага, добрага, мужнага, будзе бяссмяротнай…
Яна даўно ўжо не верыць у легенды, аднак яе заўсёды кранае гэтая развітальная самотная жураўліная жальба, будзіць роздум, успаміны дзяцінства, нараджае нейкую незразумелую падсвядомую трывогу, а цяпер — асабліва. Што яе турбавала цяпер — Надзея і сама толкам не ведала. Мо тая прыкрая думка "старэю", якая нечакана ўзнікла ў той вечар, калі яе праводзіў лейтэнант Гарноська? Не-е! Аб гэтым ёй турбавацца рана… Мусіць, проста яе турбуе Кібрысаў працэс, дакладней, боязь правароніць гэты працэс. Пакуль яна тут, у маці, працэс можа пачацца. Следства вядзецца два месяцы, а калі будзе суд — ніхто толкам не ведае. На судзе ёй вельмі хочацца пабыць. Кібрыса арыштавалі з месяц назад. Усплылі буйныя афёры, хабарніцтва, ашуканства, крадзеж.
Канечне, Надзея можа быць задаволеная, святкаваць перамогу, бо ўсё, па сутнасці, з той перадачы і пачалося. Было бюро гарадскога камітэта партыі, дзе Аляксандру Яўгенавічу і ёй давялося вытрымаць ого які бой! Кібрыс круціўся, як скурат на агні, то "кусаўся", то каяўся, то кідаўся ў істэрыку…
А калі пачалося следства, пра іх, тэлевізійнікаў, забыліся. Пэўна, гэта і правільна — сведак хопіць і без іх. Што гэта было б, каб журналістаў цягалі па розных судовых працэсах? Дастаткова, што ўзялі копію сцэнарыя, кінаплёнку.
Шкада толькі, што аб працэсе нічога не скажуць тэлегледачам. Аляксандр Яўгенавіч заявіў катэгарычна: даваць не будзем! I калі Надзея выказала іншую думку, абгрунтаваў: мы сваю справу зрабілі, няма чаго падаграваць абывацельскую цікаўнасць, не хапала толькі, каб фізіяноміі прайдзісветаў красаваліся на тэлеэкране.
Надзея і па сённяшні дзень не можа пагадзіцца з такой катэгарычнай шэфавай пазіцыяй. На яе думку, усё ж варта даць хоць невялічкі фота- ці кінарэпартаж з залы суда. Але, калі зайшла аб гэтым размова на апошняй лятучцы, Надзею так ніхто і не падтрымаў. Не падтрымалі… Ды будзе рэпартаж ці не будзе, а тэлеграфнае агенцтва "адна бабулька сказала" разнясе і пракаменціруе сенсацыю. Яшчэ як пракаменціруе! Яно, гэтае "АБС", ужо каменціруе, не ведаючы дакладных фактаў… крыўдна, што падобная інфармацыя амаль заўсёды аддаецца на водкуп плеткарам.
Але чаму не-не ды ўсплываюць у нас Кібрысы? Чаму?
Яшчэ паўгода назад Надзея, пэўна, нешта магла б сказаць на гэтае пытанне, каб хто задаў яго. Праўда, адказ быў бы страшэнна наіўны і плоскі. Проста яна аб гэтым ніколі не задумвалася. А гэта ўжо зусім дрэнь справа, калі не задумваешся, не ўздымаешся вышэй будзённага тлуму.