Выступаў на славянскім мітынгу. Мітынг зацягнуўся, бо вельмі ж з доўгімі прамовамі выступалі нашы балгарскія і югаслаўскія сябры. На гэтым мітынгу пазнаёміўся з Ул. Бранеўскім. Ён прачытаў два свае вядомыя вершы, напісаныя ў першыя дні вайны: «Багнэт на бронь!» і верш, прысвечаны Варшаве.

9.ІХ

Нарэшце атрымаў пісьмо ад Любашы. Піша, што Максімка падрос. Зноў паспрачаліся П. Броўка з А. Кучарам. Заходзілі Я. Купала і У. Н. Малін, які раіў нам не выязджаць з Масквы, бо мае выходзіць тут беларуская газета. Але дакуль жа нам сядзець без работы і нечага чакаць? Мы нат ужо не можам расплаціцца і за гасцініцу. Выслухаўшы нас, сакратар ЦК КПБ сказаў толькі – а гаварыў ён, расцягваючы кожнае сваё слова: – Зна-чит... вы ста-ли... непла-те-же-спо-соб-ны-ми... На гэтым і закончылася наша бяседа.

17.ІХ

Некалькі гадзін правёў у музеі У. I. Леніна; вечарам пайшоў глядзець «Нору». Пачаў верш «Асенняй поўначчу». У ліфце гасцініцы сустрэў Л. Пастарнака. Казаў, пераклаў адзін з маіх вершаў і даў яго ў тыднёвік «Віднокрэнгі».

19.ІХ

Атрымалі назначэнне ў франтавую газету, рэдактарам якой – Міхась Лынькоў. Сёння ж выдалі нам ваенную форму. Збіраемся ў дарогу. Прыйшлі развітвацца знаёмыя П. Броўкі, А. Кучара. Вельмі перажывае В. Вольскі, што не едзе з намі, хоць і ён прасіў, каб яго як былога вайскоўца накіравалі на фронт. Відаць, справа ў тым, што ў пашпарце ён запісаны як немец з Прыбалтыкі. Хоць які ў чорта з яго – немец!

24.ІХ

На легкавой машыне, якую ўдалося П. Броўку мабілізаваць у паспрэдстве, з рознымі дарожнымі прыгодамі даехалі да Болахава, дзе сустрэлі К. Чорнага, М. Машару, многіх супрацоўнікаў беларускіх газет, работнікаў ЦК. Толькі пад вечар дабраліся да свайго месца назначэння. Рэдакцыя газеты «За Савецкую Беларусь», як і Палітупраўленне Бранскага фронту, знаходзілася ў невялічкай леснічоўцы. Па суседству з рэдакцыяй другой франтавой газеты «На разгром врага». Радасна сустрэлі нас М. Лынькоў, К. Крапіва, П. Панчанка, з якім мы часта перад вайной сустракаліся ў Беластоку, А. Стаховіч, Д. Пінхасік... Амаль усю ноч не спалі, дзяліліся сваімі навінамі, успамінамі і рады былі, што хоць у такі трывожны час мы змаглі сабрацца адной сям’ёй.

30.ІХ

Капаем зямлянкі. Няспынна гудуць нямецкія самалёты. Пагасілі касцёр, ля якога грэліся, каб іх не прывабіў дымам. Прыйшло пісьмо ад хворага П. Глебкі, які ляжыць у бальніцы. Збіраецца вярнуцца ў рэдакцыю. Вельмі перажывае М. Лынькоў, бо сям’я яго засталася ў Мінску. Перажываем усе, бо амаль у кожнага нехта пакутуе ў няволі. Пагаршаецца сітуацыя і на нашым Бранскім участку фронту.

4.Х

Вярнуўся з Арла, дзе друкуем сваю газету. Усю дарогу нямецкія самалёты суправаджалі і абстрэльвалі нашы машыны. Яшчэ раз перачытаў выдатны верш Я. Кулалы «Беларускім партызанам», які, не маючы арыгінала, мы з Піменам пераклалі на беларускую мову для сваёй газеты. Цікава, ці нам удалося хоць крыху наблізіцца да купалаўскага тэксту. Мо некалі ўдасца зверыць.

5.Х

На світанні прыйшоў загад рыхтавацца ў дарогу. Нямецкія танкі прарваліся аж да нашага каманднага пункта фронту. Дождж. Разам з рэдакцыяй газеты «На разгром врага» гразкімі і блытанымі ляснымі дарогамі стараемся вырвацца з нямецкага кальца, якое кожную мінуту гатова замкнуцца.

7.Х

Пры пераездзе праз Аку ледзь уратавалі сваю паходную друкарню і машыны. Змерзлі. Снег. Спыніліся ў нейкім калгасе, але аказалася, што збіліся з дарогі, зноў завялі машыны і пачалі прабівацца далей пад няспынным абстрэлам нямецкіх самалётаў.

23.Х

Увесь час – у дарозе. Толькі на пару дзён затрымаліся ў Шчыграх. Сустрэўся з Якавам Хелемскім, з якім пазнаёміўся яшчэ ў Бранскім лесе, і з Іцковым – былым дырэктарам нашай кінастудыі. Пад абстрэлам нямецкай авіяцыі грузімся на платформы. Едзем у Касторнае. Дарога загружана. Не ведаем, калі дабяромся да месца назначэння, бо цягнікі за ноч праходзяць якіх 5–10 кіламетраў.

27.Х

Нарэшце дабраліся да Касторнага. Спыніліся ў нейкай бабулі Лынькоў, Крапіва, Гурскі, Стаховіч, Мацава, рэдактар газеты «На разгром врага» Валавец і я. Абараняючы ад налётаў станцыю, амаль цэлы дзень б’юць кулямёты і зеніткі, снарады якіх чорнымі сонцамі ўзрываюцца ў небе.

30.Х

Вечарам пяць месершмітаў зноў спрабавалі бамбіць станцыю. Паў Харкаў. Заўтра еду ў Ялец, дзе друкуецца наша газета. Напісаў верш, прысвечаны Кастрычніку, які пойдзе ў святочным нумары. Атрымалі загад перабірацца ў Варонеж.

А на полі вецер замятае снегам нязжатую пшаніцу. Відаць, год быў ураджайны, бо яна стаіць густой, непралазнай сцяной. Чарнеюць трупы пабітых коней, кароў і незлічоная колькасць разбітых машын і іншай рознай тэхнікі.

4.ХІ

Пішу верш «Хмары з Захаду». Быў з А. Кучарам на спектаклі «Овад». Прачытаў «Танкер Дербент». Чуваць, што пад Кіевам загінулі Крымаў і Далматоўскі. Шкода, не маю з сабой фатаграфіі Любашы і Максімкі. Як нам гэта не прыйшло ў галаву зняцца, калі мы былі ў Саратаве. Усім калектывам рэдакцыі слухалі выступленне т. Сталіна. Адразу ўзяліся перакладаць яго для газеты. Сёння наведалі нас М. Бажан і С. Галаваніўскі.

9.ХІ

Перейти на страницу:
Нет соединения с сервером, попробуйте зайти чуть позже