Усе падарожнікі звярнулі ўвагу на гэту асаблівасць лесу і вельмі здзівіліся, не ведаючы, чым вытлумачыць гэту незвычайную з'яву. Натуральна, што на гэта пытанне мог даць адказ толькі адзін Паганель. Вучоны ані не замяшаўся і з гатоўнасцю адказаў:

— Мяне здзіўляе тут не тое,— сказаў ён,— не дзівоты прыроды. Прырода ведае, што і чаму яна робіць. Прырода не зрабіла памылкі, надаўшы такое дзіўнае становішча гэтым лісцям, але натуралісты, безумоўна, памыліліся, назваўшы гэтыя дрэвы «эўкаліптамі».

— А што азначае гэта слова? — запытала Мэры Грант.

— Па-грэчаску яно азначае: «я добра накрываю». Натуралісты паспрабавалі захаваць сваю памылку за грэчаскімі словамі, каб яна не калола ў вочы. Але тым не менш факт застаецца фактам — эўкаліпт, безумоўна, «дрэнна накрывае».

— Згодзен з вамі, дарагі Паганель,— сказаў Гленарван,—але ўсё-ж скажыце, чаму лісцё стаіць перпендыкулярна к сонцу?

— Па вельмі простай прычыне,— адказаў Паганель,— і вы лёгка зразумееце яе, сябры мае. У гэтай краіне, дзе паветра сухое, дзе мала дажджоў, дзе глеба высушана, дрэвам не патрэбна ні прамых праменняў сонца, ні ветру. З-за недахопу вільгаці ў дрэў мала соку. Таму лісцё, абараняючыся ад залішняга выпарэння, паварачвае к сонечным праменням рабро сваёй паверхні. Гэтае лісцё трымаецца вельмі разумна.

— Але ў той-жа час і вельмі эгаістычна,— запярэчыў маёр.— Яно думае толькі аб сабе і зусім не клапоціцца пра падарожнікаў.

Усе ў душы згадзіліся з думкай маёра, апрача Паганеля, які, выціраючы з ілба буйны пот, усё-ж віншаваў сябе, што ўбачыў дрэвы, якія не даюць ценю. Але такое размяшчэнне лісцяў—цэлае няшчасце для падарожнікаў: эўкаліптавыя лясы займаюць вялікія прасторы, і нішто ў іх не абараняе ад нязноснай спёкі.

На працягу ўсяго дня фургон ехаў між бясконцых радоў эўкаліптаў. Караван не сустрэў за гэты дзень ні жывой душы, нават ні аднаго чатырохногага. Толькі какаду сядзелі на верхавінах дрэў, але на такой вышыні іх ледзь можна было бачыць, і шчабятанне іх даносілася да нізу дрэў ледзь чутным шэптам. Калі-ні-калі між ствалоў воддаль пралятала чародка папугаяў, пабліскваючы рознакаляровым апярэннем.

У гэтым зялёным храме панавала поўная цішыня. Яна парушалася толькі рыпеннем колаў фургона, стукам капытоў коней, рэдкімі словамі падарожнікаў ды крыкам Айртона, які падганяў сваю лянівую запражку.

З надыходам ночы спадарожнікі зрабілі прывал каля эўкаліпта, дзе на зямлі захаваліся яшчэ выразныя сляды вогнішча. Дрэва было падобна на фабрычны комін, бо агонь прапаліў увесь ствол наскрозь знізу даверху. Аднак, не гледзячы на тое, што пасля агню засталася цэлай толькі кара, дрэва не памірала.

Па парадзе Паганеля, Ольбінет распаліў вогнішча ў адным з такіх штучных дуплаў. Цяга там аказалася добрай, і ўвесь дым выцягвала ўверх, дзе ён губляўся ў цёмным скляпенні лісцяў. Перад тым, як легчы спаць, падарожнікі размеркавалі між сабой дзяжурствы, і Айртон, Мюльрэдзі, Вільсон і Джон Мангльс, змяняючы адзін аднаго, вартавалі лагер да світання.

Увесь наступны дзень, 3 студзеня, караван ехаў уздоўж сіметрычных радоў дрэў. Здавалася, лесу ніколі не будзе канца. Аднак пад вечар лес парадзеў, і на некалькі міль уперадзе, пасярод невялікай раўніны, паказалася купка размешчаных правільнымі радамі будынкаў.

— Сеймур,— сказаў Паганель.— Гэта апошні горад правінцыі Вікторыя, праз які мы праедзем.

— Гэта вялікі горад? — запытала Элен.

— Не, гэта звычайны пасёлак, але ён хутка вырастае ў сапраўдны горад.

— Як вы думаеце, ці знойдзем мы там гасцініцу? — запытаў Гленарван.

— Спадзяюся,— адказаў географ.

— У такім выпадку едзем туды хутчэй. Нашы цярплівыя спадарожніцы, пэўна, не супроць таго, каб хоць адну ноч пераначаваць у сапраўдных пасцелях.

— Мэры і я, вядома, нічога не маем супроць таго, калі толькі заезд у Сеймур не выкліча ні клопотаў, ні затрымкі.

— Ні ў якім выпадку,— адказаў Гленарван.— Быкі стаміліся, дый коням патрэбен адпачынак. К таму-ж мы выедзем адтуль заўтра досвіткам.

Было каля дзевяці гадзін вечара. Месяц заходзіў. Касыя праменні яго не маглі спрачацца з надыходзячай цемрай, калі караван уз’ехаў на шырокія вуліцы Сеймура. Паганель ішоў на чале атрада з упэўненым выглядам чалавека, які добра ведаў усё, хоць у Сеймуры ён апынуўся ўпершыню за ўсё сваё жыццё. Але, відаць, ім кіраваў няверны інстынкт, бо ён прывёў караван проста к варотам «Паўночнабрытанскай гасцініцы».

Фургон шпарка распраглі, коней і быкоў завялі на стайню, а падарожнікі змясціліся ў даволі камфартабельных пакоях. А дзесятай гадзіне вечара ўсе паселі за стол, засланы па ўказаннях містэра Ольбінета. Паганель і Роберт прышлі апошнімі к сталу — яны вярнуліся з прагулкі па гораду. Насуперакі звычаю, вучоны мала расказваў пра навакольнае. Але гэта тлумачылася вельмі проста: ён нічога не ўбачыў у цемры.

Перейти на страницу:

Похожие книги