Паклікаўшы жэстам аднаго з тубыльцаў, Айртон пачаў з ім гутарку. Пасля, звярнуўшыся да падарожнікаў, ён сказаў:
— Калі я не памыляюся, яны хочуць паказаць вам прыкладную бітву ў падзяку за яду.
І сапраўды, Айртон правільна зразумеў намеры дзікуноў. Тубыльцы напалі адзін на аднаго з добра разыгранай ярасцю, і, каб не папярэджанне Айртона, падарожнікі падумалі-б, што прысутнічаюць пры сапраўднай бітве. Аўстралійцы наогул, па сцвярджэнню многіх падарожнікаў, прыродныя акторы, і гэта маленькая сцэнка як нельга лепш пацвердзіла правільнасць гэтай думкі.
Прыладамі нападу і абароны ў іх былі тоўстыя дубінкі, якія ў спрытных руках могуць раструшчыць самы моцны чэрап, і тамагаўк — расшчэпленая палка, у развіліну якой устаўлены востры камень. Дрэўка гэта першабытнай пікі мела дзевяць футаў у даўжыню. Гэта страшная зброя на вайне і ў той-жа час карысная прылада ў быту. Яна з аднолькавым поспехам сячэ галлё і галовы ворагаў, рассякае целы і ствалы дрэў.
У бітве дзікуны наскаквалі адзін на аднаго, з дзікімі выкрыкамі, размахваючы зброяй. Адзін падаў на зямлю, прыкідваючыся нежывым, а пераможцы прарэзліва крычалі.
Жанчыны, пераважна старыя, падбухторвалі байцоў, кідаліся на ўяўныя трупы і рабілі выгляд, што разрываюць іх на кавалкі.
Элен увесь час баялася, каб паказ не ператварыўся ў сапраўдную бітву, тым больш, што дзеці, якія прымалі ўдзел у спектаклі, ужо тармашылі адзін аднаго з непадробленым запалам і зусім не толькі для бачнасці. Асабліва захапляліся бойкай дзяўчынкі.
Прыкладная бітва прадаўжалася ўжо хвілін дзесяць, як раптам ваякі спыніліся. Зброя выпала з іх рук. Глыбокая цішыня змяніла шматгалосы крык. Тубыльцы застылі ў той позе, у якой яны спыніліся, як сапраўдныя жывыя карціны. Можна было падумаць, што яны акамянелі. Што паслужыла прычынай раптоўнага перамір’я? Чаму байцы акамянелі? Падарожніжі хутка атрымалі адказ на гэтыя пытанні.
На верхавіну камеднага дрэва села стая какаду. Яны нагадвалі сваім рознакаляровым апярэннем радугу. З’яўленне гэтых стракатых птушак і прымусіла тубыльцаў спыніць «бітву».
Пасля забаўнай аўстралійскай вайны падарожнікам прыпадала ўбачыць сапраўднае аўстралійскае паляванне.
Адзін з тубыльцаў схапіў нейкую дзіўнай формы прыладу, афарбаваную ў чырвоны колер, і, адышоўшы ад групы сваіх, як і раней, нерухомых таварышоў, накіраваўся к дрэву, на якім сядзела стая. Ён рушыў уперад паціху, як цень; ні адзін каменьчык не паварушыўся, ні адна сухая галінка не трэснула.
Падышоўшы да дрэва, дзікун кінуў чырвоны прадмет проста ўперад. Дзіўная прылада праляцела гарызантальна футаў сорак, потым раптоўна, не кранаючыся зямлі, узляцела ўгору пад простым кутом, паднялася на сто футаў і, забіўшы з дзесятак птушак, апісала парабалу і ўпала каля ног паляўнічага.
Гленарван і яго спадарожнікі здзівіліся. Яны не верылі сваім вачам.
— Гэта бумеранг,— сказаў Айртон.
— Бумеранг! — крыкнуў Паганель.— Аўстралійскі бумеранг!
І, як дзіця, ён пабег да дзіўнай прылады, каб «паглядзець што ў яе ўнутры».
І сапраўды можна было падумаць, што ўнутры бумеранга захоўваецца які-небудзь механізм ці пружына, раптоўнае выпростванне якой прымушае ўсю прыладу змяняць напрамак руху. Але нічога падобнага не аказалася.
Бумеранг складаўся з загнутага на адным канцы кавалка цвёрдага дрэва даўжынёй у трыццаць — сорак дзюймаў. Яго таўшчыня пасярэдзіне раўнялася тром дзюймам, а канцы завастраліся. Увагнуты з аднаго боку на поўдзюйма, ён меў два канты на пукатым баку. Уся прылада была такой-жа звычайнай, якім незразумелым было яго дзеянне.
— Дык вось які гэты славуты бумеранг! — сказаў Паганель, аглядаючы дзіўную прыладу.— Звычайны кавалак дрэва і больш нічога! Але чаму, летучы па гарызанталі, ён у пэўны момант раптам ляціць угору і потым падае к нагам гаспадара? Ні вучоныя, ні падарожнікі ніяк не маглі растлумачыць сабе гэтага.
— Ці не падобна гэта на зваротны рух абруча, кінутага пэўным спосабам? — запытаў Джон Мангльс.
— Ці, хутчэй,— дадаў Гленарван,— на зваротны рух біліярднага шара, які коціцца назад, калі яго ўдарыць па пэўнаму месцу?
— Не, гэта не тое,— адказаў Паганель.— У абодвух выпадках, пра якія вы гаворыце, ёсць пункт апоры, які і абумоўлівае зваротны рух: гэта зямля для абруча і сукно біліярда для шара. А ў бумеранга няма ніякага пункта апоры; ён не кранаецца зямлі і ўсё-ж змяняе напрамак палёту.
— У такім выпадку, чым-жа вы вытлумачыце гэту дзівосную з’яву, пане Паганель? — запытала Мэры.— Я не імкнуся растлумачыць, я абмяжоўваюся канстатацыяй факта. Відаць, тут уся справа ў форме бумеранга і ў тым, як яго кідаюць. Але і тое і другое — сакрэт аўстралійцаў.
Між тым час ішоў, і Гленарван пачаў ужо думаць пра выхад у дарогу, бо гэты прыпынак быў зусім непрадбачаны. Ён толькі што хацеў прапанаваць падарожнікам заняць свае месцы ў сёдлах і фургоне, як раптам на палянку выбег засопшыся дзікун і нешта ўзрушана крыкнуў:
— Ага,— сказаў Айртон,— ён падпільнаваў казуараў.
— Значыцца, зноў будзе паляванне? — запытаў Гленарван.
— Неабходна астацца паглядзець! — усклікнуў Паганель.
— Можа яны зноў пусцяць бумеранг. Гэта надзвычай цікава.
