— І шырокая і глыбокая,— адказаў былы боцман.— Каля мілі ў шырыню і да таго-ж яшчэ з шпаркай плыняй. Нават добры плавец не кожны пераплыў-бы цераз яе.
— Што-ж,— усклікнуў Роберт,— мы пабудуем пірогу! Ссячэм дрэва, выдзеўбем яго — і пірога гатова! Вось і ўсё.
— Вось гэта сапраўдны сын марака! — сказаў Паганель.
— Хлопчык праўду кажа,— адказаў Джон Мангльс.— Нам гэтага не ўнікнуць. Прапаную не траціць часу на дарэмныя спрэчкі і пачаць будаваць пірогу.
— Ваша думка, Айртон? — запытаў Гленарван.
— Я думаю, сэр, што калі не прыдзе адкуль-небудзь дапамога,— адказаў Айртон, дык мы і праз месяц усё яшчэ будзем на гэтым баку Сноуі.
Джон Мангльс страціў цярплівасць.
— Ці ёсць у вас лепшы план? — крыкнуў ён.— Калі ёсць, кажыце!
— Ёсць. Няхай «Дункан» прыдзе ў бухту Туфольда!
— Зноў «Дункан»! А чым нам дапаможа яго прыезд у бухту?
Айртон падумаў некалькі секунд, перш чым адказаць, і ўрэшце ўнікліва вымавіў:
— Я не настойваю на сваёй думцы. Я гатоў ісці далей, як толькі вы загадаеце, сэр.
І ён спакойна скрыжаваў рукі на грудзях.
— Гэта не адказ, Айртон,— сказаў Гленарван.— Раскажыце нам пра свае планы, і мы абмяркуем іх. Што-ж вы прапануеце?
І Айртон упэўненым голасам вытлумачыў сваю думку:
— Я прапаную не пачынаць цяжкай і небяспечнай пераправы цераз Сноуі ў тым бездапаможным становішчы, у якім мы знаходзімся цяпер. Іменна тут, на гэтым беразе, мы павінны дачакацца дапамогі, а гэта дапамога можа прыйсці толькі з «Дункана». Зробім лагер тут, дзе ёсць усё неабходнае для жыцця, і адзін з нас няхай перадасць Тому Аусціну загад кінуць якар у бухце Туфольда.
Усе былі надзвычай здзіўлены гэтай нечаканай прапановай, а Джон Мангльс не мог стрымаць свайго нездавальнення.
— За гэты час,— прадаўжаў Айртон,— вада Сноуі спадзе, мы лёгка знойдзем зручны брод або пераправімся цераз раку на лодцы. У нас будзе дастаткова часу, каб зрабіць яе. Вось мой план, сэр.
— Добра, Айртон,— сказаў Гленарван,— ваша прапанова заслугоўвае таго, каб да яе паставіліся сур’ёзна, але яе трэба ўсебакова абмеркаваць. Галоўны недахоп яе, што мы прамарудзім, але затое мы пазбавімся ад дарэмнай стомленасці і многіх небяспек. Што вы думаеце пра гэта, сябры мае?
— Гаварыце вы, мілы Мак-Набс,— сказала Элен.— Вы не сказалі яшчэ ні аднаго слова. Не будзьце такім скупым на словы.
— Вы хочаце ведаць маю думку?—адказаў маёр.— Я з ахвотай выкажу яе. Па-мойму, Айртон разважае вельмі разумна. Я далучаюся да яго прапановы.
Ніхто не чакаў такога адказу, бо звычайна маёр аспрэчваў усе прапановы Айртона. Сам Айртон быў, відаць, здзіўлены; ён употай кінуў шпаркі позірк на маёра. Паганель, Элен і матросы былі і без таго схільны прыняць прапанову былога боцмана. Апошнія хістанні зніклі пасля згоды Мак-Набса.
Гленарван абвясціў, што ён прымае план Айртона.
— Вы павінны згадзіцца, Джон,— дадаў ён, звяртаючыся да капітана,— што асцярожнасць дыктуе нам гэты спосаб дзеяння і што самае лепш будзе стаць лагерам на беразе ракі і чакаць, пакуль не спадзе паводка.
— Так,— адказаў Джон Мангльс,— калі толькі наш пасланец зробіць тое, чаго не можам зрабіць мы самі,—пераправіцца цераз Сноуі.
І ён паглядзеў на былога боцмана, які не мог стрымаць радаснай усмешкі.
— Нашаму пасланцу няма патрэбы перапраўляцца цераз раку,— сказаў Айртон.
Джон Мангльс здзіўлена ўзняў бровы.
— Ён пойдзе па дарозе ў Люкноу, якая проста вядзе ў Мельбурн.
— Дзвесце пяцьдзесят міль пешкам! — крыкнуў малады капітан.
— Не, верхам,— адказаў Айртон.— Ён паедзе на кані, і ўся дарога зойме ў яго не больш чатырох дзён. Дадайце да гэтага два дні для таго, каб прывесці «Дункан» к бухце Туфольда, і дваццаць чатыры гадзіны, каб вярнуцца ў лагер. Адным словам, патрэбен усяго адзін тыдзень, каб пасланы вярнуўся сюды з падмогай.
Маёр ківаў галавой, як-бы ўхваляючы кожнае слова Айртона.
Гэта надзвычай здзіўляла Джона Мангльса. Але прапанова Айртона сустрэла агульнае ўхваленне. Нічога іншага не заставалася, як згадзіцца з гэтым сапраўды выдатна задуманым планам.
— Зараз, сябры, мае,— прадаўжаў Гленарван,— застаецца абраць нашага пасланца. Яму прыпадае цяжкае і небяспечнае падарожжа, я не збіраюся хаваць ад вас гэтага. Хто гатовы рызыкаваць жыццём, каб перадаць нашы інструкцыі ў Мельбурн?
Вільсон, Мюльрэдзі, Джон Мангльс, Паганель, Роберт у адзін голас прапанавалі свае паслугі. Джон Мангльс асабліва настойваў, каб гэта даручэнне было ўскладзена на яго. Але тут Айртон, які да гэтай хвіліны маўчаў, загаварыў:
— Калі вы хочаце, сэр,— звярнуўся ён да Гленарвана,— дык я вазьмуся за гэтую справу. Шмат разоў я рабіў больш цяжкія пераходы. Я выберуся з такога месца, дзе другі затрымаецца напэўна. Я прапаную даручыць мне гэта падарожжа ў Мельбурн. Паверце, сэр, я прапаную гэта для вашых-жа інтарэсаў! Упаўнаважце мяне перадаць тое, што вы лічыце патрэбным, вашаму памочніку, і праз шэсць дзён «Дункан» кіне якар у бухце Туфольда.
— Добра сказана,— ухваліў яго словы Гленарван.— Вы дасціпны і смелы чалавек, Айртон. Я ўпэўнены, што ваша паездка закончыцца шчасліва.
