Элен, даведаўшыся пра прынятае рашэнне, адобрыла яго. Яна звярнулася да Мюльрэдзі са словамі, якія да глыбіні душы расчулілі смелага марака. Трэба згадзіцца, што выпадак выбраў сапраўды ўдачнага пасланца: Мюльрэдзі быў адважны, дужы, разумны, дамыслівы і нястомны. Выезд яго быў прызначаны на восем гадзін вечара. У гэты час было ўжо цёмна. Вільсон абавязаўся падрыхтаваць каня. Яму прышла ў галаву ўдачная думка перамяніць здрадніцкую падкову з трыліснікам на звычайную падкову, знятую з капыта аднаго здохлага каня. Такім чынам катаржнікі не змогуць ні пазнаць слядоў Мюльрэдзі, ні праследаваць яго, бо коней у іх не было.
У той час, як Вільсон перакоўваў каня, Гленарван рашыў даць загад Тому Аусціну і папрасіў Паганеля напісаць пісьмо пад дыктоўку, бо раненая рука не дазваляла яму самому трымаць пяро. Вучоны, захоплены нейкай ідэяй, здавалася, не заўважаў нічога, што адбывалася навокал. Трэба сказаць, што пра ўсе непрыемныя здарэнні за дзень Паганель забыўся, і думкі вучонага цалкам былі заняты новым аналізам злашчаснага дакумента. Ён на ўсе лады паўтараў сам сябе яго словы, імкнучыся разгадаць у іх новы сэнс.
З гэтай прычыны ён не адразу зразумеў просьбу Гленарвана, і таму давялося паўтарыць яе.
— Ага, ага...— адказаў урэшце вучоны.— Я гатовы.
І ён мімаволі перабіраў у руках сваю запісную кніжку. Потым вырваўшы з яе белы лісток паперы і ўзброіўшыся алоўкам, ён падрыхтаваўся пісаць.
Гленарван пачаў дыктаваць:
«Прапаную Тому Аусціну неадкладна выйсці ў мора і завесці «Дункан»...
Дапісваючы гэта слова, Паганель выпадкова паглядзеў на нумар «Аўстралійскай і новазеландскай газеты», якая ляжала на зямлі. Газета была складзена такім чынам, што відаць было толькі слова: «зеландская». Аловак Паганеля павіс у паветры, і сам вучоны як быццам забыўся і пра Гленарвана, і пра пісьмо, і пра ўсё навакольнае.
— У чым справа, Паганель? — нецярпліва запытаў Гленарван.
— Ах! — раптам крыкнуў географ.
— Што з вамі? — запытаў маёр.
— Нічога, нічога! — адказаў вучоны.
I ён прашаптаў:
— Зеланд... Ланд... ландыя, ландыя!
Ён хутка ўстаў, схапіў газету, скамячыў у руцэ, відаць, ледзь стрымліваючы словы.
Элен, Мэры, Роберт, Ольбінет, Гленарван здзіўлена пазіралі на яго, не ведаючы прычын яго хвалявання. Паганель, здавалася, звар’яцеў. Але ён хутка супакоіўся; радасць, якая паблісквала ў яго вачах, пацямнела і, зноў усеўшыся на сваё месца, ён спакойным голасам сказаў:
— Прадаўжайце, Гленарван, я гатовы пісаць.
Гленарван зноў пачаў дыктаваць:
— ... «і завесці «Дункан» к усходняму ўзбярэжжу Аўстраліі»...
— Аўстралія? — перапытаў Паганель. І сам сабе адказаў:
— Ну, вядома, Аўстралія!
— «К трыццаць сёмаму градусу шыраты»,— прадаўжаў Гленарван.
Паганель дапісаў запіску і перадаў яе на подпіс Гленарвану. Гэты апошні, моршчачыся ад болю, сяк-так падпісаўся. Паганель склаў запіску, схаваў яе ў канверт, заклеіў яго і рукой, якая дрыжэла ад хвалявання, надпісаў адрас:
Тому Аусціну
памочніку капітана
яхты «Дункан»
Мельбурн.
Потым ён выбег з фургона, махаючы рукамі і бармочучы незразумелыя словы:
— Ландыя! Ландыя! Зеландыя!
РАЗДЗЕЛ ДВАЦЦАЦЬ ПЕРШЫ
Чатыры жахлівыя дні
Рэшту дня пражылі без здарэнняў. Мюльрэдзі закончыў зборы ў дарогу. Добры хлопец быў рады магчымасці давесці сваю адданасць Гленарвану.
Паганель зноў стаў спакойным. Па яго выгляду, праўда, можна было здагадацца, што ён аб нечым бесперапынна думае, але ён рашыў нікому нічога не гаварыць. Трэба думаць, што ў яго былі сур’ёзныя падставы рабіць так, бо маёр падслухаў, як ён бурчэў сабе пад нос:
— Не, не! Яны мне ўсёроўна не павераць! У дадатак, гэта не дасць нічога! Вельмі позна!
І, матнуўшы галавой, як чалавек, які перамог сябе, ён растлумачыў Мюльрэдзі, якой дарогай той павінен ехаць. Ён напісаў на карце маршрут да Мельбурна і не пусціў ад сябе матроса да таго часу, пакуль не пераканаўся, што той добра зразумеў яго. Усе сцежкі ў стэпе выводзілі на Люкноускі гасцінец. Гэты гасцінец вёў на поўдзень, к берагу мора і там раптоўна заварачваўся на Мельбурн. Паганель патрабаваў ад Мюльрэдзі, каб той увесь час трымаўся Люкноускага гасцінца і ні ў якім разе не ехаў напрасцяк па незнаёмай бязлюднай мясцовасці. Такім чынам нічога не магло быць прасцейшага за гэты маршрут, і Мюльрэдзі не мог заблудзіцца.
Што да небяспек, дык яны пагражалі пасланцу толькі паблізу лагера — банда Айртона, напэўна, сцерагла ўсе сцежкі. Але шчасліва мінуўшы гэту заставу, Мюльрэдзі мог ужо нічога не баяцца.
А шостай гадзіне падарожнікі паабедалі. Зноў паліў, як з вядра, дождж. Палатка працякала, таму ўсе схаваліся ў фургоне, ды да таго-ж тут было больш бяспечна. Гліна моцна трымала яго на месцы, і ён быў падобны на маленькі форт. Арсенал складаўся з сямі карабінаў і сямі рэвальвераў. Такім чынам імправізаваны форт мог вытрымаць нават працяжную аблогу, бо было дастаткова і пораху, і куль, і харчовых прыпасаў. Між тым не пазней як праз шэсць дзён.