Гэта былі разумныя, але, на жаль, запозненыя мерапрыемствы. Каб Гленарван не паслаў Мюльрэдзі на Люкноускі тракт, экспедыцыя пазбегнула-б шматлікіх няшчасцяў, не кажучы ўжо пра тое, што матрос не быў-бы ранены.
Вярнуўшыся ў лагер, разведчыкі ўбачылі сваіх таварышоў крыху весялейшымі. Здавалася, у іх адрадзілася надзея.
— Яму лепш, яму лепш! — крыкнуў Роберт, бегучы насустрач к Гленарвану.
— Мюльрэдзі?
— Так, Эдуард,— сказала Элен.— У яго быў крызіс. Маёр кажа, што ён хутка пачне ачуньваць.
— Дзе Мак-Набс? — запытаў Гленарван.
— Каля яго пасцелі. Мюльрэдзі хацеў нешта сказаць яму. Не трэба яго трывожыць.
На самай справе, вось ужо гадзіна, як хворы апрытомнеў. Тэмпература ў яго паменшылася. Як толькі Мюльрэдзі стала лягчэй, ён паклікаў Гленарвана. Даведаўшыся, што таго няма, ён патрабаваў да сябе маёра. Бачачы, што ранены вельмі слабы, Мак-Набс хацеў забараніць яму гаварыць, але Мюльрэдзі запратэставаў так энергічна, што маёру давялося ўступіць.
Гаварылі яны ўжо некалькі хвілін, калі прышоў Гленарван. Заставалася толькі чакаць даклада маёра.
Неўзабаве скураная заслона фургона адсунулася, і маёр вышаў з яго. Ён падышоў да сваіх сяброў, якія сядзелі ў засені камеднага дрэва, побач з палаткай. Яго звычайна спакойны твар гэтым разам быў у глыбакай задуменнасці.
Калі яго вочы спыніліся на Элен і Мэры Грант, яны зрабіліся сумнымі.
Гленарван пачаў распытваць у яго, і вось што яму адказаў маёр:
— Мюльрэдзі, пакідаючы лагер, паехаў па сцежцы, якую паказаў яму Паганель. Ён ехаў так шпарка, наколькі дазваляла цёмная ноч і благое надвор’е. Па яго разліку, ён праехаў не менш двух міль, калі некалькі чалавек — як быццам пяць — раптоўна заступілі яму дарогу. Конь стаў дыбка. Мюльрэдзі выхапіў рэвальвер і пачаў страляць. Яму здалося, што двое з нападаючых упалі. Пры агні ад стрэлаў ён пазнаў Бена Джойса, але не паспеў выстраліць усіх зарадаў. Ад моцнага ўдару ў бок ён вываліўся з сядла.
Ён не страціў прытомнасці, хаця забойцы лічылі яго нежывым. Ён адчуў, што яны абмацвалі яго кішэні, і пачуў голас аднаго з катаржнікаў: «Вось пісьмо!» — «Давай сюды,— адказаў яму Бен Джойс.— «Дункан» у нашых руках!»
На гэтым месцы расказа Мак-Набса Гленарван не мог стрымаць вокліча.
Мак-Набс гаварыў далей:
— «А цяпер,— сказаў Бен Джойс,— лавіце каня! Праз чатыры дні я буду на барту «Дункана», яшчэ праз два ў бухце Туфольда. Там — месца сустрэчы. Атрад Гленарвана ўсё яшчэ будзе корпацца ў балотах Сноуі. Пераходзьце раку па Кэмпльпірскаму масту і паспяшайце к акіяну. Прыбыўшы на месца, чакайце прыходу яхты; я ўжо як-небудзь знайду спосаб узвесці вас на борт. А заўладаўшы такім дзівосным судном, як «Дункан», мы станем поўнымі гаспадарамі Індыйскага акіяна!» «Ура Бену Джойсу! Тройчы ура!» крыкнулі катаржнікі. Адзін з іх прывёў каня Мюльрэдзі, і Бен-Джойс паімчаўся ў напрамку к Люкноускаму тракту, а банда яго накіравалася на паўднёвы ўсход, к рацэ Сноуі. Мюльрэдзі, не зважаючы на цяжкую рану, папоўз к лагеру, час ад часу клічучы нас на дапамогу, пакуль за трыста крокаў ад фургона мы не напаткалі яго. Вось,— закончыў Мак-Набс,— уся гісторыя Мюльрэдзі. Зараз вы разумееце, чаму ён так хацеў пагаварыць са мной!
Ад паведамлення Мюльрэдзі Гленарван і яго спадарожнікі жахнуліся.
— Піраты! піраты! — усклікнуў Гленарван.— Яны знішчаць увесь экіпаж! Яны захопяць «Дункан»!
— Так,— сказаў маёр,— шайка Бена Джойса заспее экіпаж «Дункана» знянацку і тады...
— У такім выпадку мы павінны ва што-б та ні стала прыбыць у Туфольдскую бухту раней, чым гэтыя нягоднікі!
— Але як пераправіцца цераз Сноуі? — запытаў Вільсон.
— Тою-ж дарогай, што і катаржнікі,— адказаў Гленарван.— Яны прайшлі па мосту Кэмпльпіра, значыцца, і мы пройдзем па гэтым мосце.
— А як з Мюльрэдзі? — запытала Элен.
— Мы панясем яго на насілках! Не магу-ж я дазволіць катаржнікам перарэзаць увесь экіпаж!
Думка аб пераходзе Сноуі па Кэмпльпірскаму масту была рэальнай, але небяспечнай. Катаржнікі маглі ахоўваць мост, а іх было не менш трыццаці чалавек супроць сямі. Аднак бываюць хвіліны, калі трэба ісці ўперад, не азіраючыся і не думаючы пра небяспеку.
— Сэр,— сказаў Джон Мангльс,— на маю думку, перш чым адважыцца перайсці мост, трэба агледзець яго. Мы занадта рызыкуем, дзейнічаючы на зламанне галавы. З вашага дазволу я пайду на разведку.
— Я пайду з вамі, Джон,— сказаў Паганель.
Гэта прапанова была прынята,— і Джон Мангльс з Паганелем вырашылі ісці безадкладна. Яны павінны былі ісці за плыняй вады да таго часу, пакуль не напаткаюць маста, аб якім гаварыў Бен Джойс. Пры сустрэчы з катаржнікамі яны павінны былі зараз-жа вярнуцца назад.
Зарадзіўшы нанава карабіны, мужныя разведчыкі выправіліся ў дарогу і неўзабаве зніклі ў гушчары зараснікаў на беразе ракі.
На працягу ўсяго дня астатнія падарожнікі нецярпліва чакалі іх. Надышоў вечар, а іх усё яшчэ не было. Тады ўсе пачалі трывожыцца.
Урэшце каля адзінаццаці гадзін, Вільсон, які стаяў на варце паведаміў, што яны варочаюцца.
Паганель і Джон Мангльс знемагалі ад стомленасці,— яны прайшлі больш дзесяці міль.
— Як мост? — крыкнуў Гленарван, бегучы ім насустрач.— Ці ёсць ён?
