Гленарван, разам з усімі астатнімі ўцекачамі, падышоў да ўваходу ў грабніцу. Ён быў завешаны матай. Гленарван прыпадняў мату і хацеў быў прайсці за агарожу, як раптам жвава адскочыў назад.
— Там дзікун! — сказаў ён.
— Адзін дзікун? — запытаў Мак-Набс.
— Так,— адказаў Гленарван.
— У такім разе чаго-ж нам баяцца. Пойдзем.
Гленарван, Роберт, маёр і Джон Мангльс ускочылі ва удупу. Там быў адзін маарыец, апрануты ў шырокі плашч. Ён сядзеў у цяньку спіной к еўрапейцам і вельмі спакойна снедаў. Гленарван толькі што хацеў запытацца ў яго, як тубылец сам павярнуўся і на чыстай англійскай мове сказаў:
— Рад вас бачыць, дарагі сэр! Снеданне чакае вас.
Гэта быў Паганель. Пачуўшы яго голас, усе кінуліся ва удупу і ціснулі ў абдымках гэтага выдатнага чалавека. Паганель знайшоўся. Гэта было парукай агульнага вызвалення. Маёр хацеў распытаць у яго, якім чынам ён трапіў на вяршыню Маунганама, але Гленарван перапыніў гэтую нясвоечасовую цікаўнасць.
— Дзікуны! — сказаў ён.
— Што з гэтага? — паціснуў плячыма Паганель.— Што нам да дзікуноў!
— Але яны...
— Яны для нас не небяспечныя. Пойдзем, паглядзім на іх.
Усе пайшлі за Паганелем і вышлі з удупы. Новазеландцы былі на тым самым месцы, каля падножжа гары, і, убачыўшы еўрапейцаў, бязладна зараўлі.
— Крычыце! Равіце! — адказаў ім Паганель! — Рвіце сабе горла! Усёроўна вы не ўзойдзеце на гэтую гару!
— Чаму? — запытаў Гленарван.
— Таму што тут пахаваны іх правадыр. Таму што яго магіла ахоўвае нас. Таму што гэтая гара стала табу!
— Табу?
— Так, сябры мае. І вось чаму я схаваўся на яе вяршыні.
— Ура! Ура! — у адзін голас крыкнулі абодва маракі.
І сапраўды гара стала табу, і забабонныя дзікуны не маглі ўзыйсці на яе.
Гэта яшчэ не азначала, што ўцекачы выратаваны, але ва ўсякім разе яны атрымалі перапынак, які можна было скарыстаць для свайго выратавання. Гленарван, які быў апанаваны вялікім хваляваннем, не мог праказаць ні слова. Нават маёр ківаў галавой у такт словам Паганеля, з выразам найвялікшага здавальнення на твары.
— Але калі гэтыя людаеды надумаюцца ўзяць нас за морам, дык яны вельмі памыляцца! — сказаў Паганель. Не міне і двух дзён, як мы выберамся адсюль у такое месца, дзе яны для нас будуць не страшныя.
— Але як-жа мы зможам выбрацца адсюль? — запытаў Гленарван.
— Не ведаю як,—адказаў Паганель,— але ручаюся, што выберамся.
Тут усе ў захапленні пачалі распытваць у Паганеля пра яго прыгоды. Як гэта не дзіўна, але ад звычайна балбатлівага географа кожнае слова даводзілася выцягваць літаральна абцугамі. Гэты прыроджаны апавядальнік нехаця гаварыў зараз і ўнікліва адказваў на настойлівыя пытанні сяброў.
«Майго Паганеля замянілі», падумаў Мак-Набс.
І сапраўды нават твар годнага вучонага як быццам змяніўся. Ён захутваўся ў свой новазеландскі плашч і ўнікаў цікаўных позіркаў. Усе заўважылі, як ён неахвотна расказваў аб сабе, і з далікатнасці зрабілі выгляд, што не заўважаюць яго трывогі.
Аднак, калі ў Паганеля не выпытвалі, як ён пражыў гэтыя дні, дык яго стрыманасць знікала, і гэта зноў быў ранейшы Паганель.
Вось што ён палічыў патрэбным расказаць сябрам, якія расселіся вакол яго ў сярэдзіне агарожы удупы.
Скарыстаўшы агульнае замяшанне пасля забойства Кара-Тэтэ, Паганель, як і Роберт, непрыкметна адышоў ад натоўпу і пабег за агарожу форта. Але вучонаму не пашчасціла: пад вечар ён зусім нечакана наткнуўся ў горах на лагер другога маарыйскага племені. Правадыром гэтага племені быў высокі маарыец з разумным тварам, які добра гаварыў па-англійску. Ён ласкава прыняў географа і ў адзнаку дружбы пацёрся носам аб яго нос.
Паганель спачатку не ведаў, ці павінен ён лічыць сябе палонным ці не. Але хутка ён зразумеў, якой думкі варта трымацца пры гэтым, бачачы, што правадыр не адыходзіць ад яго ні на крок, куды-б ён ні пайшоў.
Гэты правадыр меў імя Хіхі, што азначае па-маарыйску «прамень сонца», быў увогуле нязлым чалавекам. Акуляры і асабліва падзорная труба, відаць, ставілі Паганеля на недасяжную вышыню ў яго вачах і, каб пасябраваць з ім, ён не шкадаваў ні ласкавых слоў, ні моцных вяровак. Асабліва ноччу.
Так мінула доўгіх трое сутак. Як абыходзіліся з Паганелем у гэты час: добра ці кепска? «І добра і кепска», унікліва адказаў вучоны, пазбягаючы падрабязнасцей. Увогуле ён быў сапраўдным палонным, і, калі не лічыць таго, што непасрэдная пагроза катаванняў не вісела над ім, яго становішча было не лепшым за становішча яго сябраў, палонных Каі-Куму.
На шчасце, на чацвертую ноч яму ўдалося перагрызці вяроўкі і ўцячы. Ён здалёк прысутнічаў пры пахаванні Кара-Тэтэ, бачыў, як яго пахавалі на Маунганаму, і зразумеў, што гара стала зараз табу. Ён вырашыў шукаць на ёй прытулку, не жадаючы пакінуць краіну без сваіх сяброў. Задуманае ўдалося яму. Напярэдадні ноччу ён дайшоў да удупы і тут вырашыў чакаць выпадку вызваліць сваіх сяброў.
