Гэтая мясцовасць, даследаваная ў 1835 годзе капітанам Фіц-Роем, які камандаваў у той час караблём «Бігль», надзвычай пладародная. Там буяна расце лепшая трава індзейскай тэрыторыі: паўночна-заходні спад с’еры зарос сакавітай травой і цёмным лесам з самых рознастайных дрэў; там растуць альгарабо — рознавіднасць ражковага дрэва, струкі якога, высушаныя і размеленыя на парашок, замяняюць індзейцам муку; белы квербахо з доўгім гібкім веццем, якія выдзяляюць дубільнае вешчаство; чырвоны квебрахо, дрэва, якое мае амаль такую цвёрдасць што і самшыт; наудубай, які надзвычай лёгка загараецца і часта з’яўляецца прычынай страшэнных лясных пажараў; віраро, фіялетавыя кветкі якога ўтвараюць на галлі правільныя піраміды; нарэшце тымбо вышынёй у восемдзесят футаў, з гіганцкай кронай, пад якой можа схавацца ад сонечных праменняў цэлае стада. Аргентынцы неаднойчы спрабавалі каланізаваць гэтую багатую краіну, але заўсёды сустракалі дружны адпор індзейцаў.
Безліч ручайкоў сцякае са схілаў С’ера-Вентана, каб напаіць вільгаццю гэтую багатую расліннасць. Нават у перыяд найбольшай засухі гэтыя крыніцы ніколі не высыхаюць. Але ўсё няшчасце было ў тым, што дасягнуць гэтай раскошы можна было, толькі адышоўшы ў бок на сто трыццаць міль. Талькаў, быў, вядома, праў, прапанаваўшы спачатку шукаць ваду ў рацэ Гуаміні, якая знаходзілася па шляху экспедыцыі і на значна больш блізкай адлегласці.
Тры кані беглі бадзёра. Гэтая выдатная жывёла як быццам разумела, куды спяшаюцца іх седакі. Самай жвавай з іх была Таука. Здавалася, ні стомленасць, ні недастачы не ўплывалі на яе. Коні Гленарвана і Роберта, не такія бадзёрыя, тым не менш беглі ўперад цвёрдым поступам, відавочна, захопленыя прыкладам Таукі. Талькаў даваў сваім спадарожнікам такі-ж прыклад, як Таука — коням. Патагонец часта азіраўся і глядзеў на Роберта Гранта.
Бачачы, што хлопчык сядзіць у сядле ўпэўнена і цвёрда, ён выказваў сваё задавальненне ўхвальным выкрыкам. Роберт Грант сапраўды рабіўся выдатным коннікам, і зусім заслужана хваліў яго індзеец.
— Брава, Роберт! — сказаў Гленарван.— Мне здаецца, што і Талькаў хваліць цябе! Так, ён апладыруе табе.
— З якой прычыны, сэр?
— Ён захоплены тваёй пасадкай.
— О, я толькі цвёрда сяджу ў сядле, і болей нічога,— скромна адказаў Роберт, чырванеючы ад здавальнення.
— А гэта і ёсць самае важнае, Роберт,— сказаў Гленарван.— Але ты надзвычай скромны. Я праракаю, што з цябе выйдзе добры спартсмен!
Роберт засмяяўся.
— А што на гэта скажа бацька? — запытаў ён.— Ён-жа хацеў зрабіць мяне мараком.
— Адно аднаму ані не перашкаджае. Калі не ўсе наезнікі могуць зрабіцца добрымі маракамі, дык усе маракі здольныя зрабіцца добрымі кавалерыстамі. Чалавек, які навучыўся скакаць па хвалях, здолее ўтрымацца і ў сядле. Што да кіравання канём, умельства пускаць яго рыссю, трымаць на месцы і заварачваць, дык гэта дасягаецца само па сабе, бо няма нічога больш звычайнага!
— Бедны бацька! — уздыхнуўшы, сказаў Роберт. Памаўчаўшы, ён дадаў:— Як ён вам будзе дзякаваць, калі вы яго выратуеце!
— Ты вельмі любіш бацьку, Роберт?
— Так, сэр. Ён быў такі добры са мной і маёй сястрой! Ён думаў толькі пра нас. Кожны раз, варочаючыся з плавання, ён прывозіў нам падарункі. А колькі пяшчот, колькі ласкі было ў яго да нас, калі прыязджаў дамоў. О, вы яго таксама палюбіце, калі пазнаёміцеся! Мэры падобная да яго. У яго такі самы пяшчотны голас, як у яе. Хіба не праўда, неяк дзіўна быць такім мараку, хіба не праўда?
— Так, вельмі дзіўна,— адказаў Гленарван.
— Я яго бачу, нібы мы ўчора развіталіся,— прадаўжаў хлопчык, нібы размаўляючы з сабой.— Любы, добры бацька! Я засынаў у яго на каленях, і ён закалыхваў мяне старадаўняй шатландскай песняй... Я добра памятаю мелодыю... І Мэры таксама. Ах, сэр, як мы яго любім! Ведаеце, мне здаецца, што толькі маленькія дзеці ўмеюць так моцна любіць свайго бацьку.
— Твая праўда, мой хлопчык,— адказаў Гленарван, расчулены гэтымі шчырымі, сардэчнымі словамі...
У час гэтай гутаркі коні сцішылі свой бег і цяпер ішлі шагам.
— Мы-ж яго знойдзем, праўда? — запытаў Роберт пасля некалькіх хвілін маўчання.
— Так, мы абавязкова знойдзем яго,— адказаў Гленарван,— Талькаў навёў нас на яго сляды, а я веру Талькаву.
— Які слаўны індзеец, гэты Талькаў! — сказаў Роберт.
— Праўда.
— Ведаеце, сэр...
— Што, Роберт?
— Вакол нас толькі адны добрыя людзі! Місіс Элен, якую я вельмі люблю, заўсёды спакойны маёр, і капітан Джон, і пан Паганель, і ўсе матросы з «Дункана» такія адданыя і смелыя!..
— Так, я ведаю гэта, мой хлопчык,— адказаў Гленарван..
— А ці ведаеце вы, што вы — самы лепшы з усіх?
— Не... Гэтага я не ведаю.
— Дык, ведайце-ж гэта, сэр! — усклікнуў Роберт, падносячы яго руку да вуснаў.
Гленарван ласкава паківаў галавой. Гутарка на гэтым абарвалася, таму што Талькаў жэстам паклікаў іх уперад. Захапіўшыся гутаркай, яны не заўважалі, што коні ідуць шагам; між тым траціць дарэмна, час не варта было: трэба было памятаць пра тых, хто застаўся ззаду.
