— Ён сказаў, што неабходна пратрымацца да світання. Агуары нападаюць толькі ноччу, а з усходам сонца варочаюцца ў свае логавы. Гэта начныя драпежнікі, палахлівая жывёла, якая баіцца сонечнага святла; гэта чатырохногія совы.
— Што-ж, будзем абараняцца да світання!
— Абавязкова, дружок. I калі ў нас выйдуць усе зарады, будзем адбівацца нажамі.
Талькаў ужо даў прыклад гэтага: цяпер, калі які-небудзь воўк неасцярожна набліжаўся да вогнішча, доўгая рука індзейца, узброеная нажом, умомант забівала яго.
Між тым баявыя прыпасы абложаных канчаліся: у іх цяпер заставалася толькі пяць зарадаў. Каля двух гадзін папоўначы Талькаў кінуў у агонь апошняе бярэма травы.
Гленарван з сумам паглядзеў навакол.
Ён думаў пра дзіця, што стаяла каля яго, пра сваіх таварышоў, пра ўсіх тых, каго ён любіў. Роберт маўчаў. Можа даверліваму хлопчыку небяспека не здавалася такой грознай. Але Гленарван непакоіўся за двух, уяўляючы сабе страшную перспектыву—іх жывымі з’ядуць. Не стрымаўшы сваіх пачуццяў, ён прыгарнуў да сябе хлопчыка, прыціснуў яго да грудзей і пацалаваў у лоб. Дзве буйныя слязіны ўпалі з яго вачэй.
Роберт, усміхаючыся, паглядзеў на яго.
— Я не баюся,— сказаў ён.
— І няма чаго баяцца, дзіця маё. Твая праўда. Праз дзве гадзіны развіднее, і мы выратуемся. Малайчына Талькаў, малайчына!—раптам усклікнуў Гленарван, бачачы, як спрытна ідзеец забіў прыкладам стрэльбы двух вялікіх ваўкоў, якія пераскочылі праз вогненны бар’ер.
Але ў гэтую-ж хвіліну, пры апошняй успышцы дагараючага вогнішча, ён убачыў, што ваўкі зноў цеснымі радамі ідуць на прыступ рамады.
Развязка крывавай драмы набліжалася. Агонь патухаў. Гаручага больш не было. Раўніна, якая дагэтуль асвятлялася водбліскам вогнішча, паступова зноў цямнела, і зрэнкі ваўкоў зноў блішчэлі фасфарычным бляскам. Міне яшчэ некалькі хвілін, і ўся гэта зграя кінецца ў загарадку.
Талькаў у апошні раз зарадзіў карабін і забіў яшчэ аднаго ваўка. Потым, не маючы больш ні аднаго зарада, ён злажыў рукі накрыж і апусціў галаву на грудзі. Здавалася, ён аб нечым напружана думаў. Можа ён шукаў спосаб адагнаць гэтую шалёную зграю?
Глеварван не адважыўся запытаць у яго.
У гэты момант у саміх ваўкоў адбылося нейкае замяшанне. Потым яны разам павярнулі назад і некуды зніклі. Страшэннае выццё хутка растала ўдалечыні, і непарушная цішыня павісла над раўнінай.
— Ваўкі ўцяклі! — усклікнуў Роберт.
— Магчыма,— адказаў Гленарван, прыслухоўваючыся да заміраючага шуму.
Але Талькаў, зразумеўшы яго думку, адмоўна заківаў галавой. Ён ведаў, што драпежнікі не пакінуць відавочнай здабычы, пакуль дзень не прагоніць іх назад у цёмнае логава.
І Талькаў не памыліўся.
Вораг толькі змяніў тактыку.
Ён больш не спрабаваў узяць прыступам уваход у рамаду, але яго новая тактыка была куды больш небяспечнай для падарожнікаў. Агуары, адмовіўшыся ад спробы ўскочыць праз вароты, абараняемыя вогненным бар’ерам і стрэламі, абабеглі рамаду навакол і дружна напалі на загарадку з супроцьлеглага боку.
Абложаныя пачулі, як моцныя воўчыя кіпцюры ўядаюцца ў поўгнілое дрэва. Праз рассунутыя слупы загарадкі паказваліся ўжо лапы і вострыя морды. Перапалоханыя коні сарваліся з прывязі і бегалі па рамадзе.
Гленарван абняў Роберта, рашыў абараняць яго да апошняй хвіліны. Ён падумаў, ці не паспрабаваць шчасця ўцякаць, як раптам позірк яго спыніўся на Талькаву.
Патагонец, які толькі што мітусіўся па рамадзе, як дзікі звер, цяпер раптам пайшоў да свайго каня і пачаў старанна сядлаць яго. Здавалася, яго больш не цікавіў рык, і выццё ваўкоў, якія ўзмацніліся.
Гленарван з жахам назіраў за ім.
— Талькаў пакідае нас! — закрычаў ён, убачыўшы, што патагонец збіраецца сесці ў сядло.
— Ён? Ніколі! — адказаў Роберт.
І сапраўды, Талькаў хацеў выратаваць, а не пакінуць сваіх спадарожнікаў.
Таука была падрыхтавана. Яна кусала цуглі ад нецярплівасці. Яна скакала на месцы, і вочы яе паблісквалі як маланка. Цудоўны конь зразумеў замысел свайго гаспадара.
У тую хвіліну, калі Талькаў, палажыўшы руку на спіну, рыхтаваўся скочыць у сядло, Гленарван сударгава схапіў яго за руку.
— Ты пакідаеш нас? — запытаў ён, жэстам паказваючы на голую раўніну.
— Так, я еду,— адказаў індзеец.
І ён дадаў, па-іспанску:
— Таука — выдатны конь. Шпаркі. За Таукай пабягуць ваўкі.
— О, Талькаў! — закрычаў Гленарван.
— Шпарка, шпарка! — паўтарыў індзеец, у той час як Гленарван дрыжачым ад хвалявання голасам гаварыў Роберту:
— Чуеш, мой хлопчык, чуеш? Ён хоча афяраваць сябе дзеля нас. Ён хоча рынуцца ў пампасы і прыцягнуць ярасць ваўкоў да сябе, каб выратаваць нас!
— Ах, Талькаў! — усклікнуў Роберт.— Друг Талькаў,— ён працягнуў да Талькава рукі,— не пакідай нас!
— Мы не разлучымся з ім,— сказаў Гленарван.
Павярнуўшыся да індзейца, ён дадаў:
— Едзем разам.
І ён паказаў пальцам на двух перапалоханых коней, што прытуліліся да слупоў загарадкі.
— Не,— адказаў індзеец, зразумеўшы яго словы.— Не! Благія коні. Палахлівыя. Таука — выдатны конь.
