Адзінае, што заставалася зрабіць у гэтых умовах,— гэта паспрабаваць заснуць. Усе хацелі забыцца ў сне на стому і смутак. Але ноч выпала благая: сцены ранчо рыпелі так, што здавалася вось-вось яны абваляцца; яны ходарам хадзілі пры кожным подыху ветра. Няшчасныя коні, прывязаныя да агарожы, жаласна іржалі пад буйнымі патокамі дажджу. Дый гаспадарам іх не лепш было пад дзіравай страхой хаціны. Аднак урэшце сон перамог. Першым заснуў Роберт, схіліўшы галаву на плячо Гленарвана, а за ім і ўсе астатнія.
Ноччу не было ніякіх здарэнняў. Прачнуліся ўсе ад моцнага іржання Таукі, якая стукала капытом у дашчаныя сцены хаціны. Здавалася, разумны конь падаваў сігнал да выхаду. Падарожнікі былі вельмі многім абавязаны ёй, і таму паслухаліся яе прызыву. Яны крануліся ў дарогу. Дождж крыху суняўся, але вільготная глеба не ўвабрала ў сябе за ноч усёй вады, і на паверхні яе былі лужы, балоты, сажалкі і цэлыя азёры, утвараючыя глыбокія «банадо». Зірнуўшы на карту, Паганель сказаў, што, мабыць, Рыо-Грандэ і Рыо-Віварота, якія звычайна ўбіраюць у сябе ўсю ваду з гэтай раўніны, вышлі з берагоў і зліліся ў адно рэчышча, шырынёю ў многа міль.
Паводка магла пачацца ў любую хвіліну, і не было дзе шукаць прыстанішча ад яе. Уся надзея на выратаванне была цяпер у моцных нагах коней. На ўсёй прасторы, як мог ахапіць позірк, не было ні аднаго ўзгорачка, і разводдзе, калі толькі яно будзе, бесперашкодна ахопіць усю раўніну.
Падарожнікі пусцілі сваіх коней галопам, шпорамі падтрымліваючы іх порсткасць. Таука як і раней была наперадзе атрада і пераплывала сустрэчныя канавы так лёгка, як быццам-бы вада была яе роднай стыхіяй.
Каля дзесяці гадзін раніцы Таука пачала выяўляць прыметы непакою. Яна часта пазірала на поўдзень, на неабсяжную плоскую раўніну і гучна і працяжна іржала; яна станавілася дыбка, храпла і прагна ўдыхала вецер з поўдня. Талькаў, хаця і моцна сядзеў у сядле, усё-ж ледзь стрымліваў Тауку. Пена ў роце афарбоўвалася крывёй ад моцнага нацягнутага повада, але пародзісты конь не здаваўся. Талькаў адчуваў, што каб ён паслабіў павады, Таука паімчалася-б на поўнач з неймавернай хуткасцю.
— Што з Таукай? — запытаў Паганель.— Ці не смокчуць яе п’яўкі?
— Не,— адказаў Талькаў.
— Дык можа яна ўчула якую-небудзь небяспеку?
— Так, яна ўчула небяспеку.
— Якую?
— Не ведаю.
Калі вока яшчэ не бачыла небяспекі, якую падлавіла Таука, дык вуха ўжо чула яе набліжэнне. Сапраўды, глухі шум, падобны да шуму прыліву, чуўся аднекуль здалёк, з поўдня. Парывы вільготнага паўднёвага ветру неслі з сабой вадзяны пыл. Птушкі, ратуючыся ад няведамай небяспекі, стралой ляцелі ў адным напрамку. Коні, ідучы па калена ў вадзе, адчулі, што вада пачала цячы. Хутка за поўмілі на поўдзень пачулася рыканне, роў, іржанне, і паказалася вялікае стада перапалоханых жывёл, якія беглі надзвычай шпарка, збіваючы з ног адно аднаго і топчучы паваленых. Праз слупы вадзяных пырскаў, узнятых імі, ледзь можна было разгледзець асобных жывёл. Сотні самых вялікіх кітоў не маглі-б так скаламуціць акіян, як гэтае стада скаламуціла ваду на раўніне.
— Anda! Anda![45]— грымнуў голасам Талькаў.
— Што гэта такое? — запытаў Паганель.
— Паводка! Паводка! — адказаў патагонец, прышпорваючы Тауку і паварачваючы яе на поўнач.
— Паводка! — крыкнуў Паганель сваім таварышам.
І ўсе, павярнуўшы коней, колькі сілы хапала паімчаліся ўслед за Таукай.
І своечасова. Сапраўды, за пяць міль на поўдзень на раўніну рушыла вялікая хваля, ператвараючы яе ў бурлівае мора. Трава знікла, нібы яе скасілі. Вырваныя з карэннем кусты круціліся ў віры. Пеністыя бурлівыя хвалі рушылі ўперад з сакрушальнай сілай. Напэўна, вада прарвала перамычку між галоўнымі вадзянымі артэрыямі пампаса, і рэкі Рыо-Каларадо і Рыо-Негро зліліся ў адну.
Заўважаная Талькавам хваля кацілася шпарка, як прызавы скакун. Падарожнікі ўцякалі ад яе, нібы хмара, якую гнаў вецер. Але дарэмна яны ліхаманкава шукалі вачыма хоць які-небудзь прытулак. Неба і вада злучаліся на гарызонце. Да смерці перапалоханыя коні імчаліся нястрымным галопам, і падарожнікам цяжка было ўтрымацца ў сёдлах.
Гленарван часта азіраўся назад.
«Вада даганяе нас», думаў ён.
— Anda! Anda![45]— крыкнуў Талькаў.
І зноў шпоры ўпіваліся ў бакі гаротнай жывёлы, з якой і бёз таго сцякалі цурочкі крыві. Коні спатыкаліся, ступаючы ў яміны, заблытваліся ў нябачнай цяпер высокай траве, падалі. Іх ставілі на ногі. Яны зноў падалі. Іх зноў падымалі. Вада ўвесь час прыбывала. Лёгкія хвалі прадракалі ўжо хуткі напад гэтага гіганцкага вала, пеністая верхавіна якога была відаць за дзве мілі.
