Гэтыя шалёныя ўцёкі ад самай страшнай з стыхій прадаўжаліся каля чвэрці гадзіны. Уцекачы не маглі сказаць нават прыблізна, колькі яны прайшлі з моманту з'яўлення хвалі; аднак, калі меркаваць па тым, як шпарка беглі коні, дык адлегласць павінна быць даволі значнай. Але цяпер коні выбіваліся з апошніх сіл і па грудзі ў вадзе яны ледзь перастаўлялі ногі. Гленарван, Аусцін, Паганель — усе лічылі, што яны загінуць ад страшнай смерці. Коні ўжо ледзь даставалі нагамі дна, а шасці футаў вады над раўнінай дастаткова было, каб утапіўся самы высокі чалавек. Пяро адмаўляецца апісаць жах гэтых васьмі чалавек, якіх захваціла раптоўна паводка. Яны адчувалі, што не могуць змагацца са стыхіяй. Выратаванне не залежала ад іх...
Мінула яшчэ пяць хвілін, і коні паплылі. Шпаркая плынь гнала іх наперад з хуткасцю дваццаці міль у гадзіну.
Здавалася ўжо, што ўсякая надзея на выратаванне знікла, як раптам пачуўся спакойны голас маёра:
— Дрэва! — сказаў ён.
— Дрэва? — закрычаў Гленарван.
— Там, там!—падхапіў Талькаў і пальцам паказаў на поўнач, дзе сажняў за восемсот самотна ўзвышалася над вадою вялізнае дрэва.
Падарожнікаў не трэба было падганяць. Усе разумелі, што неабходна ва што-б-та ні стала дабрацца да гэтага дрэва, якое так нечакана і ўдачліва з’явілася перад імі. Знясіленыя коні не маглі даплысці да яго, але людзей можна было выратаваць — паток імчаў іх проста на дрэва.
У гэтую хвіліну конь Тома Аусціна адрывіста заіржаў і знік пад вадой. Яго сядак вызваліў ногі з страмён і паплыў.
— Чапляйцеся за маё сядло! — крыкнуў яму Гленарван.
— Дзякую, сэр,— адказаў марак,— я і так даплыву.
— Як твой конь, Роберт? — запытаў Гленарван у хлопчыка.
— Плыве, як рыбка!
— Увага! — крыкнуў на ўсю сілу сваіх лёгкіх маёр.
Але не паспеў ён скончыць, як вал нагнаў падарожнікаў. Вялікая маса вады вышынёй у сорак футаў наляцела на іх з неймаверным шумам. Людзі і коні зніклі ў пеністым віры. Маса вады, вагой у шмат мільёнаў тон, праглынула іх.
Калі хваля пранеслася далей, уцекачы ўсплылі на паверхню і наспех зрабілі пераклічку. Усе людзі былі ў наяўнасці, а з коней уцалела толькі адна Таука: астатнія затанулі.
— Смялей, смялей! — крычаў Гленарван, трымаючы адной рукой Паганеля і энергічна грабучы ў вадзе другой.
— Усё ў парадку,— адказаў паважаны вучоны,— я нават здаволены.
Чым быў здаволены Паганель, ніхто не даведаўся, таму што канец сказа вучонаму прышлося праглынуць разам з вялікай колькасцю ціністай вады.
Маёр плыў зусім спакойна, заграбаючы ваду далонямі так рэгулярна і моцна, што яму мог пазайздросціць кожны майстар плавання. Матросы, здавалася, трапілі ў родную стыхію і плылі, як дэльфіны. Што да Роберта, дык ён учапіўся за грыву Таукі і плыў услед за ёю. Цудоўны конь упэўнена разразаў грудзямі ваду, інстыктыўна плывучы к дрэву. Яно было цяпер не больш як за дваццаць сажняў ад падарожнікаў. За некалькі секунд увесь атрад даплыў да яго. Усе павіншавалі сябе з тым, што гэты прытулак не трэба лепш стрэўся на дарозе, бо каб не было яго, усе-б немінуча загінулі.
Вада залівала дрэва да самага ніжняга галля. Такім чынам, узлезці на яго было вельмі лёгка. Талькаў, пакінуўшы свайго каня, узлез першым, выцягнуў з вады Роберта і па чарзе падаваў руку ўсім плаўцам. Хутка ўсе былі выратаваны, але Тауку вада адганяла далей ад дрэва надзвычай хутка. Яна паварочвала разумную морду к гаспадару і гучна іржала, нібы клічучы яго.
— Ты пакідаеш Тауку? — запытаў Паганель у Талькава.
— Я?! — усклікнуў індзеец.
І, нырнуўшы ўніз галавой, ён выплыў зноў сажняў за дзесяць ад дрэва. Праз секунду яго рука ўчапілася за грыву Таукі, і хутка конь і сядак зніклі ў тумане.
Дрэва, на якім знайшлі сабе прытулак Гленарван і яго спадарожнікі, яны палічылі за арэшыну. Сапраўды-ж гэта было дрэва омбу, якое адзінока расце на аргентынскіх раўнінах. Гэтае дрэва з таўшчэзным, вялікім ствалом урастае ў зямлю не толькі разгалінаванымі тоўстымі каранямі, але і моцнымі парасткамі, ад чаго яно робіцца надта ўстойлівым. Толькі дзякуючы гэтаму яго не вырваў бушуючы гіганцкі вал.
Гэтае омбу мела ў вышыню амаль сто футаў. Яго крона трымалася на трох галоўных галінах дыяметрам у шэсць футаў. Дзве галіны раслі амаль адвесна, з густа пераплеценым лісцем, яны ўтварылі пад сабою з усіх бакоў зялёныя таемнікі. Насупроць, трэцяя галіна выцягнулася гарызантальна над бушуючым патокам, амаль купаючыся ў ім. Яна была падобна на востры зялёны мыс, які далёка высоўваўся ў акіян. На галлі гэтага гіганцкага дрэва, было вельмі многа месца: лісце, асабліва густое па краях кроны, пакідала бліжэй к ствалу шырокія прасветы, залітыя святлом, адкрытыя для ўсіх вятроў. Пазіраючы на гэтае галлё, што так выцягвалася пад воблакі са сваімі галінкамі і парасткамі, пераплеценымі паміж сабой ліянамі, пранізанымі ў прасветах сонечнымі праменнямі, можна было падумаць, што на ствале омбу вырас цэлы лес.
