— Гэта нікуды не варта! — хваляваўся Паганель.— І няўжо ў Англіі вераць гэтай недарэчнасці?
— На жаль, так, дарагі Паганель,—пацвердзіў Гленарван сярод агульнага рогату.— Няўжо вы нічога не чулі пра гэта?
— Абсалютна нічога! Але я пратэстую! Самі англічане называюць нас «жабаедамі», як-жа можна абвінавачваць нас у тым, што мы перапалохаліся жаб, якіх ядзім?
— Тым не менш гэта так, Паганель,— адказаў маёр са скромнай усмешкай.
Такім чынам цудоўны карабін работы Пурдэй-Маора ўсё-такі застаўся ва ўладанні маёра Мак-Набса.
Праз два дні пасля гэтай гутаркі Джон Мангльс, зрабіўшы ў поўдзень назіранне, аб’явіў, што «Дункан» знаходзіцца пад 113° 37' даўгаты і 37° 01' шыраты. Зірнуўшы на карту, пасажыры з радасцю даведаліся, што яхта знаходзіцца не больш, як за пяць градусаў ад мыса Бернуілі. Яхта плыла цяпер па той частцы Індыйскага акіяна, якая знаходзіцца каля аўстралійскага мацерыка. Можна было такім чынам спадзявацца, што праз тры-чатыры дні на гарызонце пакажацца мыс Бернуілі.
Да гэтага часу спадарожны заходні вецер спрыяў плаванню. Але ў апошнія дні ён пачаў паволі слабець, пакуль не сціх зусім 13 снежня. Парусы зусім абвіслі на мачтах, і, каб не паравая машына, «Дункан» павінен быў-бы спыніцца, скаваны штылем. Такое надвор’е магло быць доўгі час. Увечары 13 снежня Гленарван загаварыў аб гэтым з Джонам Мангльсам. Малады капітан, бачачы, з якой хуткасцю пусцеюць яго вугальныя ямы, быў вельмі нездаволены гэтым штылем.
Ён загадаў падняць на яхце ўсе парусы, каб выкарыстаць самы малы подых ветру, але, як кажуць матросы, ветру нехапіла-б нават на капялюш.
— Як-бы там не было,— сказаў Гленарван,—але асабліва скардзіцца не прыходзіцца: лепш поўны штыль, чым супраціўны вецер.
— Вы праўду кажаце, сэр,— адказаў Джон Мангльс,— але якраз такія раптоўныя штылі прадвяшчаюць рэзкую перамену надвор’я. Таму я і нездаволены. Мы-ж знаходзімся на мяжы зоны мусонаў[52], якія з кастрычніка па красавік дзьмуць у паўночна-ўсходнім кірунку. Варта ім пачаць дзьмуць нам у лоб, і наша плаванне будзе значна зацішана...
— Нічога не зробіш, Джон. Калі гэта здарыцца, прыдзецца змірыцца. Урэшце гэта невялікая затрымка.
— Вядома, калі толькі не ўмяшаецца бура.
— Хіба вы чакаеце буры?—запытаў Гленарван, узнімаючы вочы к зусім бязвоблачнаму небу.
— Так, сэр. Я кажу гэта вам,—спешна дадаў малады капітан,—але не варта палохаць місіс Гленарван і міс Грант.
— Правільна. Але чаму вы так думаеце?
— Ёсць верныя прыметы набліжэння буры. Не варта заспакойвацца выглядам бязвоблачнага неба, сэр. Няма большага за гэта ашуканства. Вось ужо два дні, як барометр падае ўніз. Сёння падзенне яго прымушае біць сур’ёзную трывогу: ён стаў на семсот трыццаць адным міліметры, замест нармальных сямісот шасцідзесяці. Гэта грознае папярэджанне. Не варта грэбаваць ім, асабліва ў паўднёвых морах з шалёнымі бурамі, з якімі я ўжо меў выпадак пазнаёміцца. Кандэнсацыя вадзянай пары над велізарнымі прасторамі прыпалярнага лёду стварае тут моцныя паветраныя плыні. З-за гэтай-жа прычыны барацьба палярных вятроў з экватарыяльнымі, узнімаючая цыклоны, тарнадо, буры, небяспечныя для караблёў.
— Джон,— адказаў Гленарван,— «Дункан» — моцнае судно, а яго капітан — умелы марак. Няхай налятае бура, мы зможам абараніцца.
Заклапочанасць Джона Мангльса спачатку была выклікана інстынктам марака. Пераканаўшыся па падзенню ртутнага слупка барометра ў грунтоўнасці сваёй боязні, малады капітан падрыхтаваў усё неабходнае для сустрэчы буры. Барометр праракаў яму, што яхту чакае сур’ёзны іспыт, і ён слепа верыў прыбору, які яшчэ ніколі не падводзіў, хоць выгляд бязвоблачнага неба супярэчыў яго паказанням.
Паветраныя струмені імкнуцца з месц з высокім атмасферным ціскам у месцы, дзе атмасферны ціск ніжэй. Чым бліжэй адно к аднаму гэтыя месцы, тым большая хуткасць ветру.
Джон Мангльс прастаяў усю ноч на мосціку. Каля адзінаццаці гадзін неба на поўдні ўкрылася хмарамі. Джон Мангльс пазваў усіх наверх і загадаў зняць усе парусы, апрача фока, стакселя і марселя. Апоўначы ўзняўся свежы вецер. Вецер усё мацнеў, і хуткасць руху частак паветра дасягала шасці сажняў у секунду. Пасажыры нічога не ведалі. Іх абудзіла выццё ветру, рыпенне мачт, сухое лясканне парусоў, жалобны трэск унутраных пераборак. Паганель, Гленарван, маёр і Роберт вышлі на палубу, хто з цікавасці, хто з мэтай дапамагчы капітану.
Неба, чыстае і зорнае яшчэ ўчора вечарам, зацягнулася цёмнымі хмарамі і было падобна на леапардаву скуру.
— Бура? — проста запытаў Гленарван у Джона Мангльса.
— Яшчэ няма, але хутка пачнецца,— адказаў той.
І ён адышоў ад гаспадара яхты, каб загадаць узяць першы рыф на марселі. Матросы, змагаючыся з парываннямі ветру, зменшылі падстаўленую ветру плошчу паруса, падцягнуўшы яго лінькамі да рэі. Джон Мангльс хацеў захаваць максімум магчымай паруснасці, каб зрабіць яхту больш устойлівай і зменшыць качку.
