Між тым Джон Мангльс, не трацячы ні секунды, рабіў усё, што неабходна, каб выратаваць яхту з такога няшчаснага становішча, у якім яна апынулася з-за папсаванага вінта. Ён вырашыў легчы ў дрэйф, каб як мага менш ухіліцца ад курса. Для гэтага трэба было паставіць парусы і накіраваць судно наўскасяк ветру. Матросы хутка паставілі зарыфлены марсель і лацінскі фок на штаге грот-мачты, і «Дункан» стаў пад вецер.

Яхта, якая мела выдатныя мораходныя якасці, рушыла наперад, нібы стаенны конь, якому далі шпорамі пад бок. Цяпер усё залежала ад парусаў — ці вытрымаюць яны... Праўда, яны былі зроблены з лепшай шатландскай парусіны, але якая тканіна магла вытрымаць напор такой буры?

Дрэйфуючая яхта падстаўляла цяпер пад удары хваль свае самыя трывалыя часткі. Акрамя таго гэты манеўр Джона Мангльса меў тую перавагу, што пры ім яхта менш за ўсё ўхілялася ад свайго шляху. Аднак дрэйф быў і небяспечны, бо яхта магла трапіць у прорву між двума гіганцкімі хвалямі і больш не ўсплысці. Але ў Джона Макгльса не было выбару, і ён рашыў дрэйфаваць да таго часу, пакуль трываюць мачты і парусы. Увесь экіпаж яхты знаходзіўся на палубе, гатовы кінуцца выконваць кожны загад свайго маладога капітана.

У такім становішчы прайшла рэштка ночы. Усе спадзяваліся, што з надыходам дня бура сцішыцца. Дарэмная надзея!

К васьмі гадзінам раніцы вецер яшчэ больш узмацнеў. Цяпер ён дзьмуў ужо з хуткасцю восемнаццаці сажняў у секунду. Гэта быў ураган.

Джон нічога не гаварыў, але ў душы непакоіўся за лёс судна і яго пасажыраў. «Дункана» ярасна кідала з барта на борт, так што ўвесь корпус жалобна рыпеў. Часам верхавіны яго мачтаў дакраналіся да грэбняў хваль. Быў адзін момант, калі ўвесь экіпаж думаў, што нахіленая яхта не выпрастаецца. Матросы з сякерамі ў руках пабеглі ўжо ссякаць мачты, як раптам парусы, грымнуўшы нібы залпам з шматлікіх гармат, сарваліся з мачтаў і паляцелі, як гіганцкія альбатросы.

«Дункан» выпрастаўся. Але яхту, пазбаўленую той апоры супроць ветру, якую надавалі парусы, хвалі так кідалі ва ўсе бакі, што мачты пагражалі кожную хвіліну абламацца. Ніякае судно не магло доўга вытрымаць такой качкі, якая расхіствала швы, паслабляла мацаванні. Здавалася, вось-вось праз шчыліны ў бартах у трум хлыне вада.

Джону Мангльсу заставалася зрабіць толькі адно: паставіць фор-стэнгі-стаксель і ісці за ветрам. Але гэта было не вельмі проста. Дваццаць разоў вецер прымушаў пачынаць нанава ўжо амаль закончаную работу, і толькі а трэцяй гадзіне папоўдні парус умацавалі на штаге фок-мачты і ён набраў ветру. «Дункан» адразу паімчаўся наперад неймаверна шпарка, падганяемы з-за кармы ветрам. Бура імчала яхту на паўночны ўсход. Джон Мангльс сачыў за тым, каб яна не зменшыла хуткасці, бо толькі ад яе залежала выратаванне. Часам, апярэджваючы хвалі, якія вецер гнаў у той-жа бок, «Дункан» разразаў іх сваім вострым носам і хаваўся ў вадзе, як гіганцкі кіт. Але часам здаралася, што шпаркасць яго ходу была аднолькавая з шпаркасцю руху хваль; тады руль пераставаў дзейнічаць, і яхта бездапаможна кідалася з боку на бок, пагражаючы стаць бортам к хвалям.

Урэшце здаралася і так, што хвалі імчаліся хутчэй за яхту; тады яны навальваліся на судно і бесперашкодна залівалі яго ад кармы да носа.

Становішча «Дункана» было пагражаючым увесь гэты дзень, 15 снежня, і наступную ноч. Надзея змянялася адчаем, а адчай зноў змяняўся надзеяй. Джон Мангльс ні на секунду не сыходзіў са свайго паста; ён нічога не еў увесь гэты час. Вельмі добра валодаючы сабой, з выгляду зусім спакойны, малады капітан у сапраўднасці вельмі трывожыўся. Ён напружана ўглядаўся ў мора, спрабуючы пранізаць позіркам зацягнуты хмарамі паўночны гарызонт.

Сапраўды, капітан меў усе падставы трывожыцца: вецер адганяў «Дункана» ў бок ад свайго шляху, і яхта з вялікай шпаркасцю імчалася к аўстралійскаму берагу. Джон Мангльс інстынктыўна адчуваў, што яго яхту цягне за сабой нейкая невядомая плынь. Кожную секунду яхта магла наскочыць на рыф і разляцецца на тысячу кавалкаў. Па яго разліках, да берагу было не больш дванаццаці міль пад ветрам. Блізкасць берагу пагражала судну пагібеллю, крушэннем: у такую буру не было чаго і думаць шчасліва прыстаць. У сто разоў лепш быць у адкрытым акіяне, дзе карабль можа абараняцца ад удараў хваль, уступаючы ім. Але калі бура кідае яго на бераг, ён беспаваротна гіне.

Джон Мангльс выклікаў да сябе Гленарвана і, нічога не тоячы, растлумачыў яму, якая небяспека пагражае судну. Ён папярэдзіў Гленарвана, што, магчыма, давядзецца выкінуць «Дункан» на бераг.

— Я не пашкадую судна,— закончыў ён,— каб выратаваць пасажыраў і каманду, калі гэта можна будзе зрабіць.

— Добра, Джон,— адказаў Гленарван.

— А місіс Гленарван, а міс Грант?

— Я папярэджу іх толькі ў самую апошнюю хвіліну, калі не будзе больш ніякай надзеі ўтрымацца на вадзе. Вы паведаміце мяне.

— Добра, сэр, я паведамлю вас.

Перейти на страницу:

Похожие книги