Калі гэты манеўр быў выкананы, ён паклікаў Тома Аўсціна і боцмана і загадаў ім падрыхтавацца к буры, якая з хвіліны на хвіліну павінна была разгуляцца. Матросы мацней прынайтовілі шлюпкі, абаранілі фальшбортам гармату на носе, выцягнулі штангі, задраілі ўсе люкі. Джон ні на секунду не пакідаў свайго баявога паста на капітанскім мосціку і, углядаючыся ў неба, нібы імкнуўся вырваць у яго сакрэт, які яно вельмі сцерагло.
У гэтую хвіліну барометр упаў да сямісот дваццаці дзевяці міліметраў, што ўжо само па сабе магло напалохаць баязлівую душу, і шторм-глас[53] праракаў буру.
Было каля гадзіны ночы. Элен і Мэры, якіх абудзіла качка, адважыліся выйсці на палубу. Вецер цяпер дзьмуў з хуткасцю чатырнаццаці сажняў у секунду, са свістам і завываннем праносячыся скрозь снасці. Металічныя канаты звінелі, як струны, па якіх ударыў гіганцкі смычок; парусы ляскалі ад парыванняў ветру, нібы гарматныя стрэлы; велізарныя валы вады, узнятыя бурай, набягалі на яхту, імкнучыся заліць яе, але выдатнае судно лёгка ўзбіралася на грэбені, здзекуючыся з ярасці хваль.
Убачыўшы пасажырак, Джон Мангльс хутка падышоў да іх і папрасіў вярнуцца ў каюты. Хвалі ўжо некалькі разоў пераліваліся цераз палубу, і заставацца на ёй далей было небяспечна. Шум буры быў такі моцны, што Элен ледзь пачула просьбу маладога капітана.
— Ці ёсць небяспека? — запытала яна ў часе секунднага зацішша.
— Ніякай,— адказаў Джон Мангльс,— але вам не варта заставацца на палубе.
Элен і Мэры Грант павінны былі выканаць гэты загад, які больш быў падобны на просьбу, і схаваліся за дзвярыма кают-кампаніі якраз у тую хвіліну, калі велізарная хваля хлынула на палубу з такой сілай, што аж усё судно затраслося. Ярасць ветру між тым падвоілася, мачты гнуліся пад цяжарам парусоў, яхта, здавалася, ператварылася ў цацку для хваль.
— Фок на гітовы! — скамандаваў Джон Мангльс.— Апусціць марсель і брамсель!
Матросы кінуліся да сваіх месцаў Фалы былі вытраўлены, гітовы падцягнуты, і марсель і брамсель былі апушчаны з шумам, які пакрыў на секунду нават завыванне раз’юшанай стыхіі. «Дункан», з трубы якога вылятаў чорны дым, забегаў па хвалях, няроўна рассякаючы ваду вінтам.
Гленарван, маёр, Паганель і Роберт з захапленнем, якое змешвалася з жахам, глядзелі на барацьбу яхты са стыхіямі. Яны ўчапіліся за сеткі ложкаў; не маючы магчымасці прагаварыць хоць-бы слова, яны моўчкі пазіралі на чараду буравеснікаў, гэтых злавесных прарокаў непагоды, якія гарэзліва ляталі ў паветры.
У гэты момант аглушальны свіст пакрыў нават шум буры. Гэта з сілай вырвалася пара, але не праз, выхлапную трубу, а непасрэдна з клапанаў катла. Раздаўся трывожны свісток. Яхта моцна нахілілася, і Вільсона, які стаяў на штурвале, паваліла нечаканым ударам хвалі. «Дункан» застаўся без упраўлення і павярнуўся бортам к хвалі.
— Што здарылася? — крыкнуў Джон Мангльс, перагінаючыся цераз парэнчы свайго мосціка.
— Яхта кладзецца набок,— адказаў Том Аусцін.
— Мы згубілі руль?
— Капітана ў машыннае адзяленне!—пачуўся голас механіка.
Джон пабег па трапу ўніз. Воблака пары запаўняла памяшканне машыннага аддзялення. Поршні цыліндраў машыны не працавалі; шатуны не круцілі грабны вал. Механік, бачачы, што здарылася нейкая сур’ёзная аварыя ў машыне і баючыся, каб не ўзарваліся катлы, выпусціў пару ў выхлапную трубу.
— Што тут у вас? — запытаў капітан.
— Нешта здарылася з вінтам. Ён не працуе. Ці зламаны, або мо’ пагнуўся і зачапіўся.
— Трэба вызваліць яго!
— Немагчыма.
Механік казаў праўду. Зараз не было часу думаць пра рамонт. Трэба было пагаджацца з тым, што вінт не працуе і з гэтай прычыны бяздзейнічае ўся машына. Джону Мангльсу заставалася толькі вярнуцца на палубу і паспрабаваць пры дапамозе парусаў ператварыць у саюзніка яхты вецер, які да гэтага часу быў яе ворагам.
Ён у некалькіх словах растлумачыў пра становішча Гленарвану і папрасіў яго і іншых пасажыраў пайсці ў каюты. Але Гленарвану не хацелася пакідаць палубы.
— Сэр,— цвёрда сказаў Джон Мангльс,— трэба, каб на палубе засталіся толькі мой экіпаж і я. Ідзіце. Кожную хвіліну можа наляцець хваля, якая ўсё змые!
— Але мы можам быць карыснымі...
— Ідзіце, сэр! Так патрэбна. Зараз я гаспадар судна. Ідзіце, я гэтага патрабую!
Калі ўжо Джон Мангльс так загаварыў, становішча, відавочна, было вельмі сур’ёзным. Гленарван зразумеў, што павінен паказаць сваім спадарожнікам прыклад паслухмянасці. Ён пайшоў з палубы разам з Паганелем, Робертам, і маёрам, і яны далучыліся ў кают-кампаніі да двух пасажырак, якія з трывогай чакалі канца барацьбы са стыхіямі.
— Энергічны чалавек, гэты Джон! — сказаў Гленарван, уваходзячы ў каюту.
— Так,— адказаў Паганель.— Ён нагадвае мне таго боцмана ў «Буры» вашага вялікага Шэкспіра, які крычыць каралю, вышаўшаму на палубу: «Калі можаце загадваць стыхіямі і ўціхамірваць іх ўмомант, дык распараджайцеся! Калі не — ідзіце вон адсюль!»
