Нікому з падарожнікаў да гэтага часу не прышло ў галаву ўсумніцца ў праўдзівасці паведамленняў чалавека, які называў сябе боцманам з «Брытаніі». Хіба толькі маёр, недаверлівы і асцярожны ад нараджэння, запытваў у самога сябе, ці варта верыць словам Айртона. Такая нечаканая сустрэча сапраўды магла здацца падазронай. Праўда, Айртон называў даты і некаторыя факты абсалютна правільна. Але якімі-б не былі праўдзівымі расказаныя ім падрабязнасці, яны не давалі падставы неразважна верыць. Часцей за ўсё хлусня, якую выдаюць за праўду, абапіраецца іменна на праўдападобныя падрабязнасці. Але Мак-Набс затаіў сумненні ў душы і нікому не гаварыў пра іх.
Што да Джона Мангльса, дык узнікшае ў яго сумненне знікла адразу пасля таго, як Айртон загаварыў з Мэры Грант пра яе бацьку. Айртон добра ведаў Роберта і Мэры. Ён бачыў іх у Глазго ў дзень адплыцця «Брытаніі». Ён напомніў Мэры, што яна прысутнічала на снеданні, арганізаваным капітанам для сваіх сяброў на барту «Брытаніі». Сярод іх быў шэрыф Мак-Інтыф. Назіранне за Робертам, якому тады было ледзь дзесяць гадоў, было даручана боцману Дзіку Турнеру, але хлопчык уцёк ад яго і ўскарабкаўся на рэю.
— Праўда, праўда! Я памятаю! — гаварыў Роберт.
Айртон прыгадаў шмат дробных фактаў, відочна, не прыдаючы ім ніякага значэння. Але для Джона Мангльса гэтага было дастаткова, каб пераканацца ў тым, што Айртон сапраўды тая асоба, якой ён сябе называе. Калі ён змаўкаў, Мэры ўпрашальна крычала:
— Калі ласка, пане Айртон, раскажыце яшчэ што-небудзь пра бацьку!
І боцман зноў пачынаў расказваць. Гленарван не перашкаджаў яму, хоць у яго на языку сабралася дваццаць больш важных пытанняў да Айртона. Але калі, не вытрымаўшы, ён хацеў перарваць расказ Айртона, Элен стрымала яго, позіркам паказаўшы на шчаслівы твар Мэры.
Адказваючы на пытанні Мэры, Айртон расказаў усю гісторыю плавання «Брытаніі» па Ціхаму акіяну. Частка гэтай гісторыі была вядома Мэры, бо апошняе пісьмо капітана Гранта было датавана маем 1862 года. За час плавання «Брытанія» наведала галоўныя астравы Окіяніі. Яна заходзіла на Новагібрыдскія астравы, на Новую Гвінею, Новую Зеландыю і Новую Каледонію. Але ўсе наведаныя капітанам Грантам астравы былі ўжо кім-небудзь захоплены, часта не маючы на гэта права. Англійскія ўлады ўсялякімі спосабамі перашкаджалі капітану Гранту, папярэджаныя міністэрствам калоніі аб мэце яго падарожжа. Тым не менш, ён знайшоў выгодны ва ўсіх адносінах пункт к заходу ад Новай Гвінеі. Ён не сумняваўся, што адкрыты ім востраў безумоўна прыгодны для каланізацыі і што росквіт забяспечан тым з яго землякоў, хто згодзіцца перасяліцца сюды. І сапраўды, вельмі добрая натуральная гавань на шляху між Малукскімі астравамі і Філіпінамі павінна была прыцягваць сюды мноства суднаў пасля таго, як зданы ў эксплаатацыю Суэцкі канал ліквідуе даўні марскі шлях у Індыю вакол мыса Добрай Надзеі.
Пасля наведвання Новай Гвінеі «Брытанія» паплыла ў Кальяо, каб папоўніць прыпасы. Яна пакінула гэты порт 30 мая 1862 года, накіроўваючыся ў Еўропу праз Індыйскі акіян вакол мыса Добрай Надзеі. Праз тры тыдні пасля адплыцця з Кальяо ўсхадзілася страшэнная бура. Карабль так хіліла на левы борт, што давялося паабсякаць мачты. У труме знайшлі прабоіну. Заладзіць яе было немагчыма. Экіпаж хутка зусім знямогся. Не спраўляліся выпампоўваць ваду з трума. На працягу васьмі дзён «Брытанію», як трэску, ганяў, кідаў ураган. Вада ў труме паднялася да шасці футаў. Карабль паступова асядаў. Шлюпкі абарвала яшчэ ў першы дзень урагана. Усеагульнай пагібелі, здавалася, нельга было пазбегнуць, як ноччу на 27 чэрвеня нечакана паказаўся ўсходні бераг Аўстраліі. Хутка, вельмі хутка, прыгнала «Брытанію» к самаму берагу. Пачуўся страшэнны трэск. У гэтую хвіліну хваля змыла Айртона з палубы і кінула на рыфы. Калі ён апрытомнеў, ён быў ужо ў палоне ў тубыльцаў, якія завялі яго ў глыб мацерыка. З таго часу ён нічога не чуў пра «Брытанію» і быў упэўнены, што карабль і ўвесь яго экіпаж загінулі на страшных рыфах бухты Туфольда. На гэтым канчалася першая частка расказа Айртона, якая тычылася капітана Гранта.
Тужлівыя воклічы слухачоў увесь час перапынялі апавядальніка. Нават маёру не прышло ў галаву не паверыць у яго праўдзівасць!
Другая частка расказа — пра пакуты самога Айртона — у гэты час была яшчэ больш цікавая для слухачоў. Сапраўды, не трэба было сумнявацца ў тым, што апрача Айртона пасля крушэння засталіся жывымі таксама і капітан Грант і двое з яго матросаў. Аб гэтым сведчылі знойдзеныя дакументы. Значыцца, па расказу Айртона можна было ўявіць сабе далейшы лёс астатніх выратаваных. Усе настойліва прасілі былога боцмана «Брытаніі» расказваць далей. Расказ аказаўся вельмі кароткім і нескладаным.
