— Не асабліва. Але рамонт яе патрабуе спецыяльных прыстасаванняў, якіх няма на барту яхты. Адзін з лопасцяў вінта сагнуўся, і выпрастаць яго могуць толькі ў Мельбурне.
— А ці не можаце вы плысці пад парусамі?
— Можам, але калі вецер будзе супраціўным, «Дункану» патрэбна шмат часу, каб даплысці да бухты Туфольда. Апрача таго ў Мельбурн усёроўна давядзецца зайсці.
— Дык няхай «Дункан» ідзе ў Мельбурн,— усклікнуў Паганель,— а мы накіруемся к бухце Туфольда без яго!
— Як? — запытаў Джон Мангльс.
— Мы пяройдзем Аўстралію так, як перайшлі ўжо Амерыку, ідучы ўздоўж трыццаць сёмай паралелі.
— А «Дункан»? — запытаўся Айртон з нейкай дзіўнай інтанацыяй у голасе.
— «Дункан» знойдзе нас, або мы знойдзем яго, у залежнасці ад абставін. Калі мы знойдзем капітана Гранта ў глыбіні мацерыка, мы разам накіруемся ў Мельбурн. А калі нам давядзецца прадоўжыць пошукі да самага ўсходняга ўзбярэжжа, «Дункан» накіруецца туды насустрач нам. Хто супроць гэтага плана? Пэўна, маёр?
— Не,— адказаў Мак-Набс,— калі толькі можна перайсці аўстралійскі мацярык.
— Яшчэ і як можна,— сказаў Паганель.— Я нават прапаную місіс Элен і міс Мэры суправаджаць нас.
— Вы сур’ёзна прапануеце гэта, Паганель? — запытаў Гленарван.
— Як нельга больш сур’ёзна, дарагі сэр. Гэты пераход мае ўсяго толькі трыста пяцьдзесят міль, не больш. Робячы па дванаццаць міль за дзень, мы закончым яго за адзін месяц, якраз к часу сканчэння рамонту «Дункана». Вось каб трэба было перайсці аўстралійскі мацярык пад больш нізкай шыратой, каб давялося пераходзіць яго ў самым шырокім месцы, цераз вялікія пустыні, дзе ўлетку стаіць нязносная спёка, адным словам, каб гутарка ішла пра такое падарожжа, перад якім да гэтага часу адступалі самыя адважныя даследчыкі, тады я не ўносіў-бы гэтай прапановы. А трыццаць сёмая паралель перасякае правінцыю Вікторыя, каланізаваную англічанамі, якая мае шасейныя дарогі і нават чыгункі, і амаль ва ўсіх яе частках жывуць людзі. Гэта падарожжа можна зрабіць у калясцы. Яно не больш небяспечнае, чым паездка з Лондана ў Эдынбург!
— А дзікія звяры? — запытаў Гленарван, жадаючы ўявіць сабе ўсе ўмовы гэтага пераходу.
— У Аўстраліі няма драпежнікаў.
— А дзікуны?
— Пад гэтай шыратой няма дзікуноў. Ды каб мы іх і спаткалі, дык гэта не людаеды-новазеландцы.
— А збеглыя катаржнікі?
— У паўднёвых правінцыях Аўстраліі не бывае збеглых катаржнікаў — яны знаходзяць прыстанішча на ўсходнім беразе. У правінцыі Вікторыя дзейнічае надзвычай суровы закон, накіраваны не толькі супроць збеглых, але і супроць тых катаржнікаў, якія адбылі тэрмін пакарання. Больш таго, урад правінцыі прыгразіў у гэтым годзе «Інда-аўстралійскай параходнай кампаніі», што пазбавіць яе субсідыі, калі судны гэтай кампаніі будуць і надалей грузіць вугаль у партах заходняй Аўстраліі, дзе катаржнікаў не праследуюць. Няўжо вы не ведаеце гэтага, вы, англічанін?
— Перш за ўсё я не англічанін, а шатландзец,— запярэчыў Гленарван.
— Пан Паганель гаворыць праўду,— заўважыў Паддзі О’Мур.— Не толькі ў правінцыі Вікторыя, але і па ўсёй паўднёвай Аўстраліі, Квінслендзе і нават у Тасманіі дзейнічаюць выключныя законы супроць катаржнікаў. З таго часу, як я жыву на гэтай ферме я не чуў ні пра аднаго катаржніка.
— А я не сустракаў ні аднаго,— дадаў Айртон.
— Вось бачыце, сябры мае,— урачыста закончыў Паганель,— вельмі мала дзікуноў, зусім няма драпежнікаў, няма разбойнікаў. Ці многа еўрапейскіх краін можа пахваліцца такой бяспекай? Значыць, вырашана?
— Якая ваша думка, Элен? — запытаў Гленарван.
— Наша агульная думка,— адказала маладая жанчына, аглядаючы сваіх спадарожнікаў:— у дарогу! у дарогу!
Прыняўшы якое-небудзь рашэнне, Гленарван звычайна адразу, не трацячы часу, выконваў яго. Як толькі прапанова Паганеля была прынята, ён зараз-жа загадаў у самы кароткі тэрмін падрыхтаваць усё неабходнае і прызначыў выезд на паслязаўтра, на 22 снежня.
Чаго можна было чакаць ад гэтага падарожжа? З таго часу, як стала вядома, што Гары Гранта няма на аўстралійскім мацерыку, экспедыцыя магла разлічваць на поўны поспех сваіх пошукаў, ці прынамсі, на атрыманне вычарпальных вестак аб месцазнаходжанні людзей, якія пацярпелі крушэнне. Ніхто не спадзяваўся знайсці капітана Гранта на самай трыццаць сёмай паралелі, уздоўж якой праходзіў маршрут экспедыцыі, але можна было разлічваць на сустрэчу якіх-небудзь слядоў яго прабывання, і ўжо безумоўна яна прыводзіла к самаму месцу крушэння «Брытаніі». А гэта было галоўнае.
Апрача таго Айртон згадзіўся прыняць удзел у экспедыцыі, служыць ён правадніжом па правінцыі Вікторыя. І гэта таксама было гарантыяй поспеху.
Гленарван лічыў удзел былога спадарожніка Гары Гранта надзвычай карысным для экспедыцыі. Ён запытаў у Паддзі О’Мура, ці не дазволіць ён папрасіць Айртона прыняць удзел у паходзе.
Ірландскі каланіст згадзіўся, хоць яму і не хацелася разлучацца з вельмі добрым работнікам.
— Ці пойдзеце вы з намі шукаць вашага былога капітана, Айртон?—запытаў тады Гленарван.
Айртон адразу не адказаў на гэта пытанне. Ён нібы вагаўся некаторы час, нешта разважаючы сам з сабой. Урэшце ён сказаў:
