Enciklopedio de Esperanto полностью

Instrumetodoj. La plej malnova, la pure gramatika, estas entenata — en la Fundamento de E (v.), kiu konsistas el 3 partoj, prezentas en la unua parto fundamentajn 16 regulojn de la E gramatiko. Kompreneble neniu alia lingvo estas lernebla (tiom malpli sen instruisto) el tiel malabunda materialo. En E tio estas tamen tute farebla, pro ties facileco. La unuaj E-istoj, t.e. la lernintoj de la 19-ajarcento ne posedis alian instruilon. Malgraŭ tio ili sukcese studis el la 16 reguloj de Z kaj el la Ekzercaro, la dua parto de la Fundamento.

Metode la Ekzercaro estas aranĝita laŭ la ne plu uzata maniero de tradukado de unuopaj frazoj neinterligitaj esence, el E en nacian lingvon; tiu instrumaniero regis ĝenerale en la pasinta jarcento en fremdlingva didaktiko (Ahn, Ollendorf k.a.).

Ne alian metodon sekvis la lernolibro de Cart, kiu antaŭ la milito 1914 disvastiĝis en la tuta mondo en divers­lingvaj tradukoj kaj prilaboraĵoj, konkure kun la lernolibro de Borel. ambaŭ estas destinitaj ne nur por kursoj, sed — antaŭ ĉio — por meminstruantoj, dank’ al aldonita «ŝlosilo», t.e. solvaro de ekzercoj kaj de traduktaskoj, per kiu la lernanto mem kontrolas siajn et­laboraĵojn.

Post la milito aperis en E taŭgaj lernolibroj aranĝitaj laŭ la nova metodo, karakterizata per iom pli interesa enhavo: mallongaj raportoj kaj artikoloj anstataŭ nudaj frazoj, por instigi la lernanton, kun indikoj al paroligo de la lernanto helpe de la instruisto aŭ eĉ sen instruisto tiom kiom estas eble. Samtempe aperis kelkaj bildolibroj por instruado de E, ekz. Orell Füssli, Thora Goldschmidt k.a. kun la sama celo — paroligi.

La plej bona parolmetodo, tiu de Berlitz, ne trovis eniron en E-ujon. Almenaŭ ne la Berlitz-libro mem. Tiu ĉi metodo postulas ne malpli ol 50 lecionhorojn kaj tiel longan lerndaŭron kontraŭstaras la postuloj de la E-propagando: vantiĝus la aserto pri facileco de E. Kaj estas fakto, ke facila lingvo, kia estas E, ne nepre bezonas la egan faciligon, kian prezentas al la lernanto la Berlitz-metodo. Multe pli rapide kaj senpene E estas akirebla helpe de la naciaj gramatikaj antaŭkonoj ol per kutimigo de orelo kaj okulo al la tre libera E-frazkonstruo. Krome, la Berlitz-metodo multe dankas sian disvastiĝon tra la mondo al la fakto, ke laŭ ĝi instruas fremdan lingvon koncerna naciano, ekz. franca instruisto donas francajn lecionojn en Ĉeĥoslovakujo: korekta franclingva prononcado jen granda avantaĝo dankata ne tiom al la metodo, kiom al ĝia denaske franca plenumanto.

Similan rolon ekplenumis lastatempe la Cseh-metodo (v.), kies adeptoj kun la majstro mem, same kiel tiuj de Berlitz, instruas E-n al alilingvanoj ekster siaj patrujoj.

La ĉefa karakterizilo de la Cseh-metodo estas — alie ol la Berlitza — se­numo de lernolibroj. La ideo de pastro Cseh estas interesi la lernantaron des pli multe, ju malpli ĝi scias pri la enhavo de la sekvonta leciono. Tiel ĉiu leciono aperas al la lernanto kvazaŭ atendoplena surprizo. Dank’ al tio la Cseh-kursoj montriĝis treege sukcesaj kaj en la nuna tempo la plej multaj kursoj de E estas gvidataj laŭ tiu met­odo.

Malavantaĝo de la Cseh-metodo estas ĝia longedaŭreco (40 lecionhoroj), neproporcia al la lingva materialo, kiu povas esti donata same aŭ eĉ pli abunde en multe malpli longa tempo, precipe al gramatike instruitaj personoj. Tamen, post oficialigo de E 40 horoj aŭ eĉ pli, ne estos grava temporabo por bezonantoj. Grava montriĝis la ebleco per tiaj int. kursoj unuecigi la elparoladon de E tra la mondo.

Interesan metodon de instruado de E liveris ankaŭ E. Privat per sia Kursa Lernolibro, instruilo por komencantoj nur en E verkita. Ankaŭ tiu metodo konsistas el ĉ. 50 lecionoj. Ĝi estis multe uzata kaj taŭgas por paroligi.

Miksitan metodon, kiu trovas sian lokon inter la gramatika kaj la senpera, prezentas preskaŭ ĉiuj gravaj lastadataj naciaj kaj int. lernolibroj de E: la materialo estas kutime dispartigita en 10–20 lecionoj, kiuj liveras en interesa maniero temon por priparoloj (demandoj kaj respondoj) kaj koncizajn instruojn pri gramatiko (Aymonier, Butler, Möbusz k.a.).

Estas menciinde, ke E estas instruata ankaŭ en maniero de korespondo (precipe en Nederlando kaj Svedujo), per radio kaj per gramofonaj diskoj (Linguaphone.) Kompreneble ĉiu el tiuj havas apartan metodon depende de la eksteraj kondiĉoj, en kiuj okazas la instruado — L. DREHER.

Insulo «Esperanto». La komunumo en la apuddanuba bulgara urbeto Rahovo cedis al la loka EG insulon (proks. 180 hektaroj) en la Danubo, por kulturi ĝin kaj aranĝi sablobordan banejon. La insulo ricevis la nomon E.A.D. ATANASOV.

Insulo de Feliĉuloj. De Strindberg, el la sveda trad. O. Frode. 1926, 69 p. «Rakonto fantazia, sed treege pesimisma; ĝia konkludo estas, ke ĉio en nia civilizo estas trompo, perfido, sukceso de l’ plej lertaj hipokrituloj.» (G.S., „E“ 1926, p: 209.)