Enciklopedio de Esperanto полностью

Inter Blinduloj. Konsiloj por uzado de ĵus blindiĝintoj. Verkita de E. Javal, el la franca trad. s-ino J. Javal. 1907, XIV kaj 130 p.

Interelementa rilato. Tiel nomas Wüster la grupiĝon de la elementoj en vorto kunmetita el pli ol du elementoj. Ekzemple en aŭtoaerbremso la grupiĝo estas aŭto/aer­bremso, do 1 (2, 3), dum en vaporŝipasocio ĝi estas vapor-ŝip/asocio, do (1, 2) 3. Same: facilanim­eco grupiĝas facil-animeco, dum la grupiĝo en korboneco estas kor/bon-eco. Ĉar en E ankaŭ la finaĵoj povas esti memstataj vortoj, ankaŭ ili povas grupiĝi diversmaniere, rilatante jen senpere al la lasta elemento antaŭ ili, jen al du elementoj kune. Ekz. en voĉdono la finaĵo o rilatas al la elemento don, do la grupiĝo estas voĉ/don-o (dono de voĉo); male en bonfarto ĝi rilatas al ambaŭ elementoj kune, do la vorto grupiĝas bon-fart/o: bone farti/o: stato bone farti; facilanima grupiĝas facil-anim/a: facila animo/a: karakterizita per facila animo. Ni havas do la analogajn triojn:

aŭto/aer-bremso ↔ vapor-ŝip/asocio

kor/bon-eco ↔ facil-anim/eco

voĉ/don-o ↔ bon-fart/o

La interelementa rilato plejofte doniĝas per si mem. Se ĉi tio ne okazas, la vorto estas duba, tiam oni devas helpi per la konservo de fina o; aŭ per la elekto de alia elemento. Ekz. ĉe la vorto rapidmezurilo oni ne scias, ĉu temas pri rapid/mezur-ilo (ilo mezuri rapide), aŭ pri rapid/mezur-ilo (mezurilo de rapido). Oni do devas diri subitmezurilo, tujmezurilo por la unua kaj rapido mezurilo por la dua.

v. Vortfarado; Vortkunmeto — KALOCSAY.

Interlingua. Projekto de int. lingvo de prof. G. Peano, 1909. La aŭtoro ce­lis krei lingvon el la vortarmaterialo de la latina lingvo, laŭeble tute forigante la gramatikon kaj anstataŭ ĝi starigante fiksan vortordon en la propozicio. Tiun taskon li solvis kontentige; kaj por ĉiuj eŭropanoj, konantaj la latinan lingvon, la tekstoj en Interlingua estas facile kompreneblaj. Sed samtempe tre malfacile estas ellerni korekte skribi, kaj despli — paroli la lingvon, kiu ne havas gramatikon kaj kiu tial plej vastagrade utiligas la kaosan fleksian sistemon de vortoderivado de eŭropaj lingvoj. La lasta cirkonstanco postulas, ke estu ellernataj ne nur la vortoj-radikoj, sed ankaŭ ĉiuj iliaj derivaĵoj. Simila lingvosistemo do estas facile akceptebla nur por ed­ukitaj klasikuloj, kaj en realeco nur inter tiuj klasikuloj Interlingua trovis siajn adeptojn. Peano mem en siaj deklaroj sufiĉe klare limigis la taskon de sia sistemo, kiel lingvon dest­initan por uzado al intelektuloj kaj speciale substrekis, ke li tute ne celis krei lingvon, facilan por vastaj, klasike ne edukitaj amasoj.

Int. Centra Komitato (ICK) de la Esperanto-movado. Sekve de la Kontrakto de Helsinki (v.) Konstanta Reprezentantaro (K.R.) de la Naciaj Societoj kaj UEA interkonsentis pri la etekto de Centra E-komitato, kiu konsistis el ses anoj. La nomo de Centra Komitato poste estis ŝanĝata je ICK, kiu fariĝis la gvida instanco de la neŭtrala E-movado, kun sidejo en Genève. ICK organizis kunlabore kun la Lokaj Kongresaj Komitatoj ĉiujn UK-jn de 1924. Unua prez. de ICK estis Edmond Privat, poste ĝis 1933 John Merchant. Anoj en la komencaj jaroj: M. Rollet de l’ Isle, d-ro J. Dietterle, Rud. Hromada, W.M. Page kaj s-ino J. Isbrücker, anoj en 1932 M. Rollet de l’ Isle, s-ino J. Isbrücker, E. Stettler, d-ro A. Vogt kaj Felix Zamenhof. Gvidanto kaj ĉefa efektiviganto de la ĉiam pli ampleksaj laboroj estis Robert Kreuz, gen. sekr., poste dir. de la ICK. Post la interkonsento en Köln (1933) ICK daŭrigas sian agadon en la kadro de UEA. Detalaj raportoj pri la vasta agado de ICK aperis ĉiulare en la Oficiala Dokumentaro. v. Organizo.

Int. Cseh-Instituto de Esperanto, fondita en 1930 en Hago por disvastigo de la Cseh-metodo kaj por eduko de instruistoj laŭ tiu instru-metodo. (v. Cseh-metodo.)

Int. Esperanto-Muzeo en Wien (IEMW). En 1927 Leono Zamenhof proponis en HDE kreon de Int. E-Mu­zeo okaze de la jubileo 1937. Pripensante, ke la plej bona loko, laŭ sia situo en meza Eŭropo, povos esti Wien, kies eminentuloj ĉiam estis favorantoj de E, H. Steiner arigis ĉirkaŭ si kelkajn E-istojn por fondo de asocio IEMW, kies prez. kaj funkciulo fariĝis li mem. Baldaŭ troviĝis eminentuloj, kiuj per sia nomo antaŭenpuŝis la aferon. Kiel unua, kanceliero Schober, tiam policprez. en Wien, kaj kiel dua, kanceliero Seipel eniris la Int. Honoran Komitaton; sekvis ilin aliaj gravaj personoj.