Literatura Mondo. Neŭtrala literatur-arta revuo aperanta en Budapest. Ĝia fondinto estis d-ro T. Schwartz, kiu eldonis la revuon kaj estis ĝia resp. red. de okt. 1922 ĝis sept. 1924. Poste la eldonon transprenis Hungara E-Instituto, resp. ĝia gvidanto d-ro V. Toth. La revuo ĉesis aperi en apr. 1926. Ĝiaj redaktoroj estis en tiu ĉi unua periodo d-ro K. Kalocsa kaj J. Baghy. La revuon refondis en jan. 1931 V. Bleier, kiu fariĝis la eldonisto kaj administranto de L.M. Ĉefred. estis denove K. Kalocsay kaj J. Baghy, respondeca red. K. Bodó kaj red. d-ro F. Szilagyi kaj L. Totsche. Baghy eksiĝis en jan 1933 pro personaj kaj principaj motivoj. LM havas la plej internacian kunlaborantaron, eĉ de ekstrema oriento. Plej ŝatataj estas ĝiaj observoj kaj objektive detalaj kritikoj kaj la naciaj numeroj, el kiuj aperis ĝis nun la estona, pola, ĉeĥa, jugoslava, latva, sveda. LM estas ankaŭ la debutejo de la nova poetogeneracio. La formato estis ĉiam la sama: 30×23. En la unua periodo aperis entute 838 p., en la dua 830 p. (sen la aldonaĵoj). En 1933 la recenza kaj lingva enhavo aperis en la aldonaĵo: «Bibliografia Gazeto» (72 p.), de jan 1934 tiu ĉi kvaronjaraĵo havas la titolon: «Lingvo Libro». L.M. aperis ĉian en arta eksteraĵo kun multaj ilustraĵoj. Entute: la revuo havas ne facile takseblan signifon en la historio de la E-a literaturo. En la dua periodo L M estas ankaŭ la plej aktiva E-eldonejo. Lia celo de la eldonejo estas helpi la eldonon de la unuaj verkoj de novaj verkistoj kaj tiurimede kreskigi la originalan literaturon samtempe donante signifan kvanton da tradukita literaturo. Dum la kvar jaroj de ĝia ekzistado ĝi aperigis 43 diversgrandajn verkojn kun paĝonombro 7600 kaj vendoprezo de 185 svfr. En 1933 ĝi fondis la Asocion de Esperantistaj Libro-Amikoj. Inter la verkoj donitaj de LM ni trovas ĉiujn verkojn de Kalocsay, la originalajn verkojn de Engholm, la unuajn originalajn verkojn en libroformo de Totsche, Weinhengst, Aisberg, Adamson, la unuan arthistorion en nia lingvo, ĉi tiun Enciklopedion. La programo por 1935 antaŭvidas 15 verkojn en proks. 5000 paĝoj. La eldonaĵoj de la firmo elstaras ankaŭ pro ilia plaĉa ekstero kaj nepre altnivela enhavo, senriproĉa stilo. Laŭ aserto de kelkaj kritikistoj la eldonejo vartas la neologismajn verkistojn. Tian aserton senbazigas la fakto, ke krom en la verkoj de Baghy, Kalocsay kaj Totsche inter la aliaj verkistoj oni apenaŭ povas trovi iujn, kiuj uzas neologismojn. La eldonejon gvidas de la fondo V. Bleier kaj de tiu tempo laboras por ĝi la Pestvidéki Nyomda Vác. (Presejo apud Budast en Vác.) Pri la aktiveco kaj laboro de la entrepreno bone informas nin ĝia katalogo senpaga, eldonita en 1934. Ĝi estas la plej bela kaj plej impona el ĉiuj tiuspecaj presaĵoj.
Literaturo. Tutmonda Gazeto E-a, London. Ĝi ne nur enhavis modelan literaturon (ĉefe anglan kaj el ĝi precipe verkojn de Ŝekspir), sed ankaŭ tre bonan lingvan fakon kaj lit. fakon kun recenzoj de novaj verkoj. Red. estis ano de la «Brita Literatura kaj Debata Societo», precipe B. Long kaj F.R. Shelton — Vol. 1: jan-marto 1919 okt.-dec. 1920, 8 kajeroj 8×IV+192 p. Vol. 2: jan-marto 1921 okt-dec. 1922, 8 kajeroj 8×IV entute 224 p. Vol. 3: jan-marto 1923 okt.-nov. 1924, 8 kajeroj 8×IV+192 p. Vol. 9: jan-marto okt-dec. 1925, 4 kajeroj 4×IV+96 p. 18×12. — En okt. 1930 aperis la 1-a n-ro de alia L. en Malmö, IV+18 25×17. Sed post interkonsento kun LM ĝi tuj ĉesis aperi. — P. TARNOW
Literaturo. (
Ĝis 1904 aperis libroforme nur malmultaj tradukoj, ĉar la E-scianta publiko estis tro malgranda. Plej interesaj el la ĝis tiam aperintaj verkoj estas:
