La kuŝanta junulo brakumis ŝian kolon kaj ŝi lin kisis.
— Adiau, disĉiplo, — apenau audeble diris la majstro kaj aerdisiĝis. Li malaperis, kaj kun li malaperis ankau Margarita. La balkonkrado fermiĝis.
Ivaĉjon atakis maltrankvilo. Li eksidis sur la lito, ĵetis ĉirkauen timan rigardon, ekparolis kun si mem, ekstaris. Probable, la fulmotondro, kiu nun furiozis duoble pli f orte, estigis angoron en lia animo. Lin ekscitis ankau tio, ke malantau la pordo li per sia audo, jam kutimiĝinta al permanenta silento, perceptis alarmitajn paŝojn kaj malklarajn voĉojn. Li vokis, jam nervoza kaj tremeranta:
— Praskovja Fjodorovna!
Praskoyja Fjodorovna jam estis eniranta la ĉambron, demande kaj zorgeme ŝi rigardis al Ivaĉjo.
— Kion? Kio okazis? — ŝi demandis, ĉu la fulmotondro vin ekscitas? Nu, kuraĝon, kuraĝon. Tuj mi vokos la doktoron.
— Ne, Praskovja Fjodorovna, ne voku la doktoron, — diris Ivaĉjo, maltrankvile rigardante ne al la vickuracistino sed en la muron, — pri mi estas nenio speciala, ja mi mem nun povas determini tion, vi ne dubu. Vi prefere jen kion al mi diru, — kore petis Ivano, — kio ĵus okazis apude, en la cent dek oka ĉambro?
— Ĉu en la cent dek oka? — redemandis Praskovja Fjodorovna, kaj ŝia rigardo iĝis evitema, — nenio, nenio tie okazis. — Ŝia voĉo sonis false, Ivano tion rimarkis kaj diris:
— Fi, Praskovja Fjodorovna, vi estas ja tia verema homo… Ĉu vi pensas, ke mi furioziĝos? Ne, Praskovja Fjodorovna, neniel. Vi prefere diru la veron, ĉar tra la muro mi ĉion ja sentas.
— Via najbaro ĵus forpasis, — flustris la vickuracistino, malkapabla plu rezisti siajn veremon kaj bonkorecon. Time ŝi rigardis Ivaĉjon, tuta vestita per la lumo de fulmo. Tamen pri Ivano okazis nenio terura. Li nur levis signifoplene la fingron kaj diris:
— Mi sciis tion! Kaj mi certigas vin, Praskovja Fjodorovnaj, ke ĵus en la urbo forpasis ankorau unu homo. Mi eĉ scias, kiu homo. — Ivaĉjo mistere ridetis. — Tiu homo estas virino.
Ĉapitro 31
Sur la paseraj montoj
La fulmotondro pasis for, kaj, streĉite super la tuta urbo, multkolora ĉiel’arko trinkis la akvon el Moskvo-rivero. Alte, sur monteto, inter du boskoj vidiĝis tri malhelaj siluetoj. Voland, Kerubjev kaj Behemoto, ensele sur nigraj ĉevaloj, rigardis la urbegon sterniĝantan trans la rivero, kie la rompita suno brilegis el miloj da okcidentdirektaj fenestroj kaj la miel-kukajn turojn de la Junulina monaĥinejo.
En la aero audiĝis susuro, kaj Azazello, ĉe kies nigra manteltrenaĵo flugis la majstro kaj Margarita, alteriĝis kun ili apud la senmova grupo.
— Oni devis iom malplezurigi vin, Margarita Nikolavna, kaj vin, majstro, — post kelka silento ekparolis Voland, — tamen ne riproĉu al mi tion; mi opinias, ke vi ĝin ne bedauros. Do, — li turnis sin nure al la majstro, — adiauu la urbon. Tempas, — per la mano en la nigra ganto kun funelforma manumo Voland montris tien, kie la sennombraj transriveraj sunoj estis fandantaj la vitrojn, kaj kie super la sunoj ŝvebis nebulo, fumo, vaporo de la urbo ardiĝinta dum la tuta tago.
La majstro saltis el la selo, forlasis la ceterajn kaj kuris al la kruta rando de la monteto. La nigra mantelo treniĝis post li sur la grundo. Li haltis kaj rigardis la urbon. Dum la unuaj momentoj lian koron premis nostalgio, sed baldau ĝin anstatauis dolĉeta maltrankvilo, vagema cigana ekscito.
— Por ĉiam! Tion necesas ekkonscii, — li flustris kaj lekis siajn sekajn, fendetiĝintajn lipojn. Li komencis auskulti kaj precize fiksi ĉiujn movojn de sia animo. Al li ŝajnis, ke lia emocio ŝanĝiĝis en senton de profunda kaj kruela ofenditeco. Sed ankau ĝi ne persistis, malaperis, ĝin ial anstatauis malhumila indiferento kaj fine, antausento pri konstanta kvieto.
La rajdantoj silente lin atendis. Ili rigardis la longan nigran figuron gestadi ĉe la rando de la krutaĵo, jen levi la kapon, kvazau penante transĵeti sian rigardon super la tuta urbo ekster ties limojn, jen lasi la kapon resinki, kvazau ekzamenante la tretitan magran herbon ĉe siaj piedoj. La silenton rompis la enuanta Behemoto.
— Permesu al mi,
— Vi riskas ektimigi la damon, — respondis Voland, — kaj krome ne forgesu, ke ĉiuj viaj hodiauaj misfaroj jam estas finitaj.
— Ah ne, ne,