аиатан ам аспи зарди хурдуссаи чашму сараш майда ва думктои Бачашер назарногир менамуд. Вале кам касон медонистанд, ки гардани тахтаю сермушак, бинии васеъ ва пойои чандири саманд нишонаи бетарини зоти аспи савор ва шикор аст. Абдулмаид, ки инро медонист, ба духтарон фамонд:
– Аспи Бачашер шербача аст! ар касе бо чунин чоргома амсафар бошад, бар сари бахту толеъ нуру зиё мепошад.
– Ин хелак не! – якравона хитоб кард Назокат. – Аспи Мирмалик аз ама бетар! Вай аз ама баландахтар!
Духтарон хандиданд ва фамиданд, ки Назокат бо тамоми вууд аводори Мирмалик асту ё аз нодон, ё аз доно иссиёти худро пинон дошта наметавонад. Дигарон низ тарафдор ва иштиёманди алабаи ин авонмарди ситорагарму мерубон буданд, вале авопараст накарда, мекшиданд, ки пеш аз пода чанг набардоранд. Нигина, ки аз дасти кушоди ин авони нозанин аллакай се дастовези дилнишин гирифта буд, дар аспрези бузург фаат ро медиду ар аракаташро бо дидаи пурмер менигарист ва дуои неки Шайх Бурониддини Валиро ангоми гусел аз Ворух зери лабои хомш гаштаю баргашта такрор мекард: «Туро, иянам, дар аспрези Исфара бахти фирз дастёр, арвои удс дасткор, ситораи само пешкор ва Худои мерубон мададгор бод!»
Оре, Нигина аз мази дилу он роиб ва хайрхои Мирмалик буду ин паго баробари ба аспрез даромадани абини мубинаш дурахшон ва гули ряш арувон гашту аз шодию аяон дасту по гум карда, нафас дар гуляш печид. Вале дарол изтироби дилро фур нишонда, рози хеш сарбаста дошт. Зеро хуб медонист, ки уз нигои гарму ихлоси самим ва дастафшон ро дигар дастовез нест.
Нигинаи саргарм аз андеша беихтиёр хуршедро нигарист, ки аллакай як ади найза баланд баромада, саховатмандона нур мепошид ва насими саариро ба гармбод табдил медод. Баробари боди дайду нидои мухтасари «Омад!» аз талу теппао гузашта, то ароба расид. Духтарон гумон карданд, ки окими Исфара бо али рикобаш омад. Вале ба аспрез як савори бадвоима даромад, ки чакману кло аз намади сиё пшида буду болои ирани гардандарозу шонапане бовиор нишаста, дуздвор ба ар тараф менигарист ва беист го ба чапу го ба рост оби даан туф мекард. ро дидан амон аз ар даон овозе шабеи уллоси шаол баланд шуд, ки аз нафрату бадбинии умум дарак медод.
– Ин пашминапши бадайбат к? – пурсид Назокат, ки дар зери забон наштари бисёр дошт.
– Раиби асосии Мирмалик ана амин зоти касиф! – бо танаффур забон хойид Абдулмаид. – Ин човандози асхикат, номаш Амад, асптози асур аст, валекин мардест худраъй ва бадхул, даалгуфтор ва бадрафтор. Бо андак баона моаро мебардорад. Мегянд, ки лаабаш Аспил аст.
– Яъне, аспаш фил барин?
– Не, Нигина. Асхикатио дузди аспу маркабро аспил мегянд. амеша дар лазаи охирин ба майдон медарояду бо довталаби асос аду паймон мебандад, то бар ивази маблаи муайян барои алабаи хирсона хизмат кунад.
– Вай аз куо медонад, ки довталаб кист?
– Ман аз куо донам?! Шояд дафтари исоб дошта бошад…
Амади Асхикат пурсупоси духтару падарро шунид магар, ки ба нидоои таиромез эътиборе надода, бепарво аз асп андаромаду онро ба оли худаш гузоштаву тозиёна ба паси гардан хаста, рост пеши Афзали Беварасп омад ва барои мулоот даст дароз кард. Вале оно ба гуфтушунид фурсат наёфта, овози маруладори амири мусобиа омирона садо дод:
– Ба аспо савор шавед! Дар ду тарафи даромадго р ба амдигар саф кашед! Мемони олиро сазовор истибол гиред!
Садои карнай ва наорао баланд шуд. Кулли тамошогарон нки по истода, тарафи дарвозаи рамз нигаристанд ва баробари ворид шудани аробаи окими Исфара, ки онро уштури сафеди бо алвон ороёфта пеш мекашид, каф ба ам кфта, бо лааю шеваои гуногун, берабту низом, вале бо ихлосу самимият изори шодию хурсанд мекарданд.
окими болобаланд ва кушодчера амоати муштоонро маътал накарда, пас аз муаддимаи мухтасари табрикот зуд ба сари масад омад ва таъкид намуд, ки дар сабати имрза бетарин ва чобуктарин асптозон ау алол аду талош карда, бо унарманд ва нери авонмард вориси арзандаи Рустами Достон будани худро нишон медианд.
– Сабати имрза озмуни муаррарии урф не, балки имтиони махсуси авонмард асту маз бо маслиати Пири равшанзамир ва борикназари тариати мо азрати Шайх Маслиатдини Хуанд баргузор мешавад. Бо таъбири эшон дстон гои зарурат озмун мекунанд ва зри худро дар айёми саломат бо мусобиаи бародарона месананд, то дар рзи сахтию мусибат фарёдрас ва мададгори амдигар бошанд.
Ишораи Пирам ба «рзи сахтию мусибат» беасос нест. амаамон хуб медонем, ки замона нотин асту аз ониби Хоразм ба диёри мо боди мухолиф мевазад ва ба тфон табдил ёфтани он аз этимол дур нест. Агар сухан бепарда гем, подшои Хоразм Султон Муаммади сон баъди дувозда соли укмрон даъвои аонситон дорад. Вай уриёнро шикаст дода, Хуросонро пурра ба даст оварда, атобакони форсу диловарони Ироро мутеъ гардонда, ироту азнинро ба худ тобеъ намуда, Самаранду Бухорою андро ба коми оташ кашида, акнун ба диёри азизи мо чашми тамаъ дхтаасту Хуанду Фаронаю Исфараю Истаравшану дигар маалои Судзаминро зери тасарруфи худ даровардан мехоад.
