— Медпрактыка на многае адкрывае вочы. Недахоп кваліфікаваных урачоў у сельскай мясцовасці. Страшны недахоп, і вось нас, інтэрнаў, камандзіруюць ва ўчастковыя бальніцы. Прыходзяць людзі. Божа мой, як яны гадамі маглі жыць з такімі балячкамі ў целе і на целе. Неспасцігальна! Незразумела! Абсурдна! Не, проста злачынна. Здзек над самімі сабою і над прыродай, што стварыла ўсіх. Цярпенне! Якое патрэбна мець цярпенне, каб вытрымаць тыя пакуты, што бачыла… Вясковы чалавек — не гарадскі. Людзі зямлі трываюць да апошняга, да мяжы жыцця і смерці. Толькі ж чаму? Дзеля чаго? Няўжо ўся бяда ў тым, што не хапае там нас, добрых медыкаў? А мо ёсць іншыя прычыны? Гарадчук з кожнай скабкай у пальцы бяжыць да нас. I гэта добра. Так павінна быць… А можа, і не…
— Ай, Кацярына, нешта мы пра сумнае гаворым. Вечных праблем усё роўна не вырашым, Як былі яны, так і застануцца. Я табе лепш адну гісторыю раскажу, што здарылася ў нашай вёсцы, пад Баранавічамі. Значыць так: жыў недалёка ад нашай хаты кульгавы Ярмак. Гультай быў, якога свет не бачыў, ды і жонка Проська на праворнасць не хварэла. Сабраў Бог да кучы дваіх нядайдаў. На работу дык яны не здатныя, а вось дзяцей настругалі поўныя прыгаршчы. I ўсё адны дзеўкі. Брудныя бегалі, саплівыя, недагледжаныя, заўсёды напаўгалодныя, адны гумавыя галошы былі на ўсю сямейку. Не, Ярмак не нашым быў, не мясцовым. Перасяліўся ён з адной усходняй вобласці пасля вайны. Прыпоўз да нас, заходнікаў. А мы гжэчныя гаспадары былі яшчэ з-за польскага часу. Працавалі ўсе да знямогі. Не мелі часу бальшавікі вытравіць з людскіх душаў прагавітасць да свайго кавалка хлеба, не парваныя былі яшчэ жылкі ўласніка-гаспадара.
— Ага, паненка недарэзаная,— Лазебная грэбліва скрывіла губы.— У цябе, можа, яшчэ і глечык залатовак зарыты пад прызбаю ў бацькавай хаце, дык мо падзелішся? — Кацька падміргнула сяброўцы.— Мае ж продкі з Магілёўскай губерні родам, таму, па тваёй логіцы, і я лайдачка.
— Ну цябе. Не хочаш слухаць — так і скажы.
— Не крыўдуй, Карэньчык. Я проста хачу падзадорыць цябе. Кажы далей, цікава ўсё ж пра свайго земляка даведацца.
— Значыць так. Вырасла Ярмакова старэйшая Верка, замуж трэба аддаваць, на той час я была яшчэ вуглаватай і крываногай малечай…
Лазебная і тут не змоўчала. Дзяўчына на крокі два адстала ад Таццяны, ацэньваючым позіркам акінула ногі журналісткі і з-за яе спіны прамовіла:
— Танечка, дзетка, ды ў цябе і зараз між тваіх стройненькіх лытак «зэпар» праедзе.
Коранева прыпынілася, спапяляючым позіркам (так падалося Кацярыне) глянула на сяброўку:
— Кацька, ну і ведзьма ж ты. Каб добра цябе не ведала, то пакрыўдзілася б да самай магілы. Як з табою Пятрок жыве?
Лазебная спалохана пачала апраўдвацца. Таццяна ж, хітравата рагатнуўшы, кінула сяброўцы ўлюбёны жарт:
— Дарагуша, за гэтыя ножкі ў рэстаране бойку ўсчалі. Вось так. Але слухай далей.
Лазебная і Коранева зноўку пайшлі ўпоплеч.
— Аддаваць замуж Верку трэба, а хто возьме галечу ды з гультайскай сям’і? Вясковыя жаніхі на дзяучыну і вокам не кідалі, зыркалі, як на пустое месца. Вось тут Ярмак і надумаўся. Запрог ён каня ў калёсы (узяў у калгасе, яны нядаўна зробленыя ў нас былі), быццам на базар ехаць. Пасадзіў побач з сабою Верку, і паехалі яны ў дальнія вёскі, дзе пра іх мала хто ведаў. Значыць, заязджае Ярмак у чарговую вёску і гарлапаніць што ёсць моцы, аж шыбы ў хатах звіняць: «Саспела дзеўка, сазрэла, замуж захацела. Каму трэба ?!» I знаеш, выдаў-такі дачку замуж.
— Шчаслівая тая Верка,— уздыхнула Лазебная.— А то жывеш сабе і не ведаеш: замужняя ўжо ці ўдава, а можа, і ўвогуле — гуляшчая. Не, Таццяна, думаю, што ўсё ж гуляшчая я. Без дурыкаў прызнаюся, што зыркаю на ёмкіх прыгожых мужчын. Іншы раз убачыш такога самца, аж дых займае.
— Пятрок што, дрэнны ў пасцелі? — спачувальна зірнула Коранева на Кацярыну.— Тады навошта хлопца трымаеш каля сябе, мазгі яму пудрыш? Найдзін жа глядкі хлопец, сабе б знайшоў тую, якая ацэніць.
— Не разумееш мяне, падруга.— Вочы ў Лазебнай быццам зацягнула павалокай.— Не ўсё так проста. Хапае мне Петрака ў ложку, але душой адчуваю, што ён не мой, часовы, мімаходны. Ну, як бы перавалачны, ці што? Проста кагосьці хачу, а каго — і сама не ведаю.
— Ад тлушчу ёрнічаеш ды бесішся.
— I я так думаю, Танюш. Але ж сэрца не абманеш і вочы не заплюшчыш, якія, нібы зладзеі, слізгаюць па тварах маладых мужчын-бацькоў, што прыводзяць сваіх дзетак да мяне на прыём. Павер, не хачу заігрываць, а само сабою атрымліваецца…
— Так… Ну ты і лярва!
— Я душу раскрываю, а ты?!
Кацярына, здавалася, сапраўды пакрыўдзілася. Таццяна гэта адчула. Зразумела, што перабрала крыху крытычнага запалу. Трэба было ратаваць сітуацыю, таму яна зрабіла выгляд, што нічога не адбылося, і сумным — нават завельмі — голасам пачала гаманіць пра аддаленае, пра тое, што часта даймала дасціпную і спрытную журналістку.