Лэкиэс ??рэ?ин быы?ынаа?ы у?ун ?р?б?ллэригэр Лэгиэн айаа?аабыт сиэр соно?о?унан, а?атыгар к?м?л???н, алаастары, ?рэхтэри сыыйсара. Ол сылдьан т?гэн к???ннэ?инэ, Туо?ахтатын к?р?н, хара?ын сымнатан аа?ара. То?отун бэйэтэ да билбэтэ. Туо?ахта?а кутун олус туттарбыта. Ол ба?ар, Туо?ахта са?а т?р??н к?н сирин к?р?р т?гэнигэр туо?у буолбутуттан эбитэ дуу? Эбэтэр инники олохторун то?оо?уннаран тургутар туску тардыыта эбитэ дуу? Туох билиэ баарай. Ол да буоллар, Лэкиэс биир б?чч?м санаалаах. Ол – сиппит-хоппут Туо?ахтатын миинэн, ы?ыахха ат с??рд??т?гэр биэтэккэ тыал курдук ма?найгынан с??рдэн кэлэр ыратын с?рэ?эр б??бэйдээн, иитиэхтии сылдьар.
Кэм-кэрдии аа?ан испитэ. Туо?ахта ч?р?г?р сытыы кулгаахтардаах, к???л?н аннынан кэлтэгэй ый курдук туо?ахталаах, у?улу ойуох курдук дьэргэлдьийбит ?йд??х харахтардаах, тардыр?ас киэ? таныылардаах, ки?и эрэ умсугуйа к?р?р кулуна буолбута. Дьылыгыр у?ун атахтарын т??рт т??рэм сытыы туйахчааннара эрчимнээхтик и?э?инэн бырдааттанан, быыппаста с??рэр идэлэммитэ. Кулун бэйэтэ, к???н хаар т????тэ, уба?а?а кубулуйбута. Харачаас ??р?н уба?аларыттан саамай т?р?лк?йд?р? буола улааппыта. Оччолорго уба?алары араарбат этилэр, онон ??ргэ дьаалаларынан б??бэйдэнэллэрэ. Туо?ахта ити курдук балтараа саа?ыгар тый, ?с саа?ыгар соно?ос буолан, тыыллан-хабыллан тахсыбыта.
Лэкиэс эмиэ о?о эрдэ?иттэн хара ?лэ?э миккиллэн, эриллэн, буутун этэ бу?ан, си?ин этэ ситэн, т?р?л?йэ улааппыта. ?рд?к? кылаастарын у?ун сынньала?нарыгар холкуо?ун к??стээх, т?б?ктээх ?лэтигэр т?б?т?н оройунан т??эрэ. Лэгиэн уолун астына к?р?р, туйахпын хатарыах ки?им диэн, и?игэр эгди сананар буолбута. Онон Лэкиэ?ин бэйэтигэр сы?ыаран илдьэ сылдьара. Лэкиэс о?о эрдэ?иттэн акка сыста?ас буолан уонна Туо?ахтатын миинэр, айаа?ыыр ба?аттан ??р??нэн тук курдук сылдьара. Сылгы?ыт ?лэтэ диэн, то?уулаах-хатыылаах, сыра-сылба баранар, ылбычча ки?и манан а?ай ылыммат да, кыайбат да ?лэтэ этэ. Манна а?аардас к??с-к?дэх эрэ бы?аарбат, акка сыста?ас, ат майгытын-сигилитин ?ч?гэйдик билэр, мындыр, тулуурдаах, дьулуурдаах эрэ ки?и кыайар идэтэ этэ. Дэлэ?э да Лэгиэн эдэр саа?ыгар Ааллаах ??н?нэн та?а?ас к?т????т?гэр элбэхтэ сылдьан, К?м?стээх Бодойбо бэртэрин кытары алты?ан, кииллийэ чэрдийбит с?рэ?э билигин дьэ эмэхсийии модьо?отун атыллаан эрдэ?э. Онон оло?ор тугу билбитин-к?рб?т?н уолугар у?уйарга санаммыта. Биир ыра санаатын толорон, Лэкиэ?ин ат баайыытын ымпыгар-чымпыгар ??рэтэн барбыта.
Саас Харачаа?ы кытары икки кытыылыыр соно?о?у тутан быалаан баайбыттара. Соно?остортон биирин Лэгиэн бэйэтэ айаа?аабыта. Оттон икки?ин, к?нд?л-ха?ыл, айаас буолан ?р? м?хс?р?н и?ин, Лэгиэн айаа?аамаары гыммытын уола Лэкиэс буолуммакка, бэйэтэ айаа?аабыта. Ат баайыытын ымпыгын-чымпыгын туту?ан, син аттарын бэлэмнээбиттэрэ. Дьэ к??т??лээх кэмнэрэ кэлэн, хаар бидиргэхтиирин са?ана, Лэгиэннээх ?с баайбыт с??р?к аттарын сэтиилэнэн, оройуон киинигэр тиийбиттэрэ. Ол саас Харачаас б?тэ?игин с??рб?тэ. Хаты?ыылаах икки а?аар к?ск? хол а?аара сырдыктаах, биэтэккэ иккис кэлбитэ. С??рд?? кэнниттэн Харачаас уоскуйбутун кэннэ, Лэгиэн атыырын к?л???нн?рб?т моонньун оргууй таптайа-таптайа:
– Дьэ, нохоо, саас ылан, к?????-к?дэ?и? бэйэбэр дылы ???ллэргэ бараахтаан эрэр эбит. Онон аны уолу? Туо?ахта туйаххын хатарар кэмэ кэллэ бы?ыылаах, – диэбитигэр Харачаас иччитин ?йд??х харахтарынан к?рб?тэ уонна с?пс???рд?? и?эрсийэн ылбыта.
Оттон соно?остортон биирэ, а?ара тэ?ии, к?нд?л-ха?ыл буолан, суолуттан туораан хаалбыта. Икки?э сааскы чигдигэ халты тэбинэн, б?д?р?йэн ортоку кэлбитэ. Инньэ гынан, илиилэрин соттуохтарын, хата, Харачаас бириистээх миэстэни ылан, санаалара син бэттэх кэлбитэ. Атын холкуостар сылгы?ыттара аттарын бэркэ баайан кэлбиттэрэ харахха тута быра?ыллыбыта. Аттара кырыыларынан тыкаарыйан, ??к??лээмэхтээн с?рдээхтэрэ. Чэ ол да буоллар Лэгиэн санаатын Туо?ахта?а уура сылдьар, онон б???х. Бу сааскы с??рд??гэ харыстаан айаа?аабакка, ха?аана сылдьыбыта.
Туо?ахта да кини барыллаата т?р??хтэр, бары улаатан т?л???йэн барбыттара. Онон а?алара Харачаас хааннаа?ынан к?р?н, к?м?р к?дэрик сиэлинэн илгистэн, сыы?а-халты хабыалаан ла?ыр?атан, соно?остор дьалты туттар буолбуттара.
