— Татачка, родненькі, толькі вы больш не сварыцеся. Ні самі, ні на Сярожку… Гэта так страшна… я нават не ведала, што гэта так страшна!
Тоненькая, як былінка, у доўгай, да пят, начной сарочцы, з пяшчотнай сіняй жылачкай на шыі і вялікімі, поўнымі зусім не дзіцячай тугі вачыма… Кволыя рукі, родны чысты пах, ад якога сціскае сэрца радасцю і смуткам. Дачушка мая, бездапаможнае птушаня маё, як жа мне абараніць цябе ад жорсткасці і слепаты самых блізкіх і родных табе людзей, ад нецярплівасці пустых і халодных сэрцаў?..
— Усё будзе добра,— прашаптаў ён у ружовае вушка, не верачы ўласным словам.— Ідзі спаць, Аленка. Добрай ночы.
— Добрай ночы, татачка.
Яна пайшла, а Ірына пачала прыбіраць са стала. Аляксей Пятровіч прайшоў за ёю на кухню і спыніўся ў дзвярах.
— Ты не думаеш, што нам трэба пагаварыць?
Ірына саставіла с падноса брудны посуд у мыйку, локцем паправіла валасы, выцерла аб фартух рукі. Твар яе быў спакойны, быццам яна даўно чакала гэтага пытання.
— Не трэба, Алёша. Нам няма пра што гаварыць. Нічога не было, павер мне. Нічога... Так, лёгкае галавакружэнне. Але яно прайшло. Я вельмі дорага заплаціла за яго, але яно прайшло і больш ніколі не вернецца, пра што ж нам гаварыць?
Чумакоў адчуў, што ў яго нешта пяршыць у горле.
— Я рады, што яно прайшло. Я шмат чаго зразумеў за гэты час, Ірына, павер мне. Прашу цябе… малю цябе… даруй мне.
— За што? — уздыхнула яна.— Ты самы добры, самы сумленны і самы чысты чалавек на свеце, табе няма ў чым сябе папракаць. Ідзі, Алёша, уключы тэлевізар, пакуль я тут прыбярусч. Будзем чакаць нашага жаніха.
Ён пайшоў, уключыў тэлевізар, сеў у крэсла. На экране мільгацелі нейкія стракатыя цені. Мякка свяціўся ў куце таршэр. Зямля вярталася на сваю арбіту, катаклізмы, што трэслі і рвалі яе на кавалкі, на гэты раз абмінулі яго дом. Праўда, у душы яшчэ нешта тоненька шчымела, быццам там гнаілася нябачная стрэмка, але ён ведаў, ён дакдадна ведаў, што гэта мройдте. Пройдзе, зарубцуецца, рубцуюцца і не такія раны. Проста трэба самому быць больл добрым. Больш добрым і спагадлівым. Ідуць вятры на захад, ідуць вятры на ўсход, ідуць, ідуць і вяртаюцца на кругі свае. Усё вяртаецца на свае кругі, трэба толькі не губляць надзеі, не даваць таму чорнаму, што тоіцца ў табе, браць над табой верх. Верыць у дабро і чысціню. Нават насуперак усяму — верыць.
Вярнулася Ірына, села на мяккі падлакотнік крэсла. Прытулілася да яго, правяла хададнаватай рукой па сівых валасах на патыліцы, тужліва ўсхліпнула. Чумакоў злавіў яе руку...
Вялікі гадзіннік у куце звонка прабіў адзінаццаць. Сярожкі не было. Праграма закончылася, Ірына ўстала і выключыла тэлевізар.
— Я больш не магу, Алёша, я паміраю ад страху. Хадзем пашукаем яго. Што я нарабіла, дурніца няшчасная, што я нарабіла… Калі з ім што-небудзь здарыцца, я налажу на сябе рукі, вось пабачыш. Я і аднаго дня не буду жыць…
— Не гавары глупства.— Чумакоў устаў і пайшоў у прыхожую апранацца.— Ён у нас рэаліст, а не рамантык, ты ж чула яго разважанні, гэта разважанні дарослага ўраўнаважага чалавека. А з рэалістамі ніколі нічога не здарыцца, у іх задужа тоўстая скура.
Яны выйшлі ў цемру лесвічнай пляцоўкі. Чумакоў націснуў на кнопку, запаліў святло.
Сярожка сядзеў на прыступках лесвіцы, звесіўшы галаву на калені. Выгляд у яго быў такі няшчасны, такі сіроцкі, што Ірына ледзь стрымалася, каб не закрычаць ад болю, ад шалёнай радасці, што ён жывы, жывы, што з ім не здарылася нічога страшнага.
Аляксей Пятровіч падышоў, сеў побач. Абняў сына, моцна прытуліў да сябе.
Кнопка шчоўкнула, святло на пляцоўцы патухла. I ніхто не бачыў, як горка плача Ірына, стоячы ў цёмным правале адчыненых дзвярэй.
3
Самалёт прызямліўся ў Мінску. Сцюардэса дала знак Жураўскаму і Раманоўскаму заставацца на сваіх месцах. Пасля таго як чырвоны аўтобус павёз у аэрапорт пасажыраў, спусціліся на зямлю і яны. Прагна закурылі. Праз некалькі хвілін цераз поле, нацянькі, да іхняга самалёта пад’ехаў невялікі аўтобусік з чорнай паласой на борце. 3 яго вылезлі Раманоўскі-старэйшы і некалькі заплаканых дзяўчат-машыністак. Моўчкі павіталіся.
— Што там адбылося? — спытаў Уладзімір Аляксандравіч.
Раманоўскі-малодшы коратка расказаў.
— Так…— уздыхнуў Уладзімір Аляксандравіч.— Паедзеце ў Навасёлкі, хаваць будуць там, так захацела Аўдоцця Рыгораўна, маці Алачкі. Гэта недалёка, кіламетраў сорак па Ракаўскай шашы. Мы прыедзем заўтра гадзін у адзінаццаць, не пазней. Аўтобус і аркестр я заказаў, вянкі і кветкі тут.— Памаўчаў, нібы ўспамінаючы яшчэ нешта, але не ўспомніў.— Хадзем на стаянку таксі, Іван, паедзем дахаты.
— Я паеду з імі.— Іван Уладзіміравіч аддаў бацьку сваю сумку.
— Як хочаш. Тады я сыду каля выдавецтва.
Грузчыкі, што прыехалі на электракары па багаж, пазвалі іх, адчынілі нейкі люк, памаглі паставіць труну ў аўтобусік. I неўзабаве ён ужо шпарка пабег па горадзе. Спыніўся на якую хвіліну на вуліцы Дзімітрава, быццам даючы Алачцы магчымасць развітацца з родным домам, потым — каля выдавецтва. Праз Паркавую магістраль і Пушкінскі праспект выехаў на Ракаўскую шашу і пабег у Навасёлкі.
