— Вось і ўсё,— з палёгкай усміхнулася яна свайму адлюстраванню.— Бедная Алачка, як яна мяне ненавідзіць!.. Абдымала, цалавала, лашчылася, як кацяня, а сама, відаць, захлыналася ад злосці і рэўнасці. Ну што ж, з гэтым скончана. Назаўсёды.
3 люстэрка на яе глядзела яшчэ маладжавая і прывабная жанчына. Вочы прыжмураныя, вусны падціснутыя, адно чырвоныя плямы на твары ды на шыі выдаюць, чаго гэта ўсё ёй каштавала. Але гэта пройдзе. Усё пройдзе, няма нічога вечнага на зямлі, апроч пакут. Сказана ж у адной мудрай кнізе, што чалавек нараджаецца на пакуты, як іскра, каб ляцець угору.
РАЗДЗЕЛ ДЗЕВЯТЫ
1
Жалезны гараж Акімава нагрэўся на сонцы так, што ў ім не было чым дыхаць. Сам Акімаў спаў на варштаце, надклаўшы пад галаву скамечаны выхадны пінжак. Калашыны штаноў задраліся, і было відаць пратэзы: тоўстая карычневая скура, бліскучае жалеза шарніраў.
Акімаў хроп, і па шырокім потным твары яго поўзала муха. Час ад часу ён круціў галавой, каб прагнаць назолу, злосна чмыхаў, і тады муха спалохана ўзлятала, але амаль адразу ж вярталася зноў: відаць, яе прывабліваў пах вермуту за рубель сорак сем капеек,— а Акімаў не меў сілы падняць руку і прыбіць яе. Дзве пустыя пляшкі з-пад тага самага вермуту валяліся пад варштатам і сведчылі, што прачнецца ён не хутка.
Акімава чакала тэрміновая работа. У нядзелю пасля абеду ён павінен быў здаць кліенту поўнасцю адрамантаваную і пафарбаваную машыну. Клопату з ёю яшчэ была процьма, а Мікалай Сцяпанавіч прывык даражыць сваім словам і ніколі нікога не падманваў. Тым больш што аванс за работу ўжо быў атрыманы і выдаткаваны да апошняй капейчыны, і ён вельмі спадзяваўся на разлік.
Сярожка Чумакоў ведаў усё гэта і здагадваўся, што нажлукціцца сярод белага дня, пры такой запарцы, Акімава прымусілі нейкія выключныя абставіны. Заставалася толькі шкадаваць, што ён пайшоў у школу і не ведаў якія, Сярожка быў упэўнены: каб ён прыйшоў у гараж з раніцы, гэтага не здарылася б.
Ён стаяў на зэдлічку ў глыбіні гаража і наждачкай-нулёўкай, накручанай на драўляны брусок, здымаў з даху чырвоных «Жыгулёў» (колер «карыда») лішнюю шпаклёўку. Час ад часу ён мачаў свой брусок у слоік з газай, і тады Андрэй Жураўскі, які сядзеў каля адчыненых варот з падручнікам па гісторыі, адрываўся ад кнігі і круціў носам: ну і водар! Як ты там працуеш, у гэткім пекле! Ён усё яшчэ спадзяваўся ўгаварыць Сярожку кінуць работу і разам паехаць на Камсамольскае возера, а пакуль што ляніва гартаў падручнік і пазяхаў ад суму.
Чырвонымі «Жыгулі» можна было назваць толькі ўмоўна: увесь левы бок, капот і частка даху былі ў шэрых плямах шпаклёўкі. Шэрага было столькі, што на даху плямамі ўжо глядзелася чырвонае.
Сяргей працаваў у плаўках і в’етнамках на босую нагу. Пот заліваў яго твар, доўгія бялявыя валасы пацямнелі і збіліся ў кудлатую шапку. Дужае трэніраванае цела вільготна паблісквала, пад тонкай скурай, ужо кранутай першым вясновым загарам, у такт яго рухам перакочваліся тугія шары мускулаў. Андрэй раз-пораз скоса паглядаў на сябра і з зайздрасцю ўздыхаў: Апалон! Зімой ён сам скінуў каля дзесяці кілаграмаў лішняй вагі — і адзін толькі бог ведаў, якіх пакут гэта яму каштавала. А ў Сярожкі — ні грама тлушчу. Косці, мышцы, сухажыллі… Ведама, спартсмен. Ды яшчэ гараж… Папрацуй тут з тыдзень, усю лішнюю вагу згоніш…
— Дзе гэту тачку так знявечыла? — пацікавіўся Андрэй і закрыў падручнік.
Сяргей выцер анучкай рукі, выйшаў да адчыненых варот і шумна, глыбока задыхаў, выганяючы з лёгкіх атрутны пах газы і нітрашпаклёўкі.
— На Ракаўскай шашы, каля павароту на Тарасава. Гаспадар — лапух, рэзка тармазнуў на мокрым асфальце: сабака на дарогу выбег. А хуткасць — за сотню. Вось і загрымеў у кювет. А ты ж памятаеш, якія там кюветы… Метраў пад дваццаць! Як сам жывы застаўся…
— Сапраўды лапух! — усміхнуўся Андрэй.— Сабаку пашкадаваў… А помніш, у майго бацкі быў аналагічны выпадак? Толькі ўмяціна на бамперы засталася…
— Арсен Міхайлавіч яго не ўбачыў, інакш таксама тармазнуў бы. Ты не ведаеш, што гэта такое, калі табе пад колы кідаецца жывая істота. Тут не розум дзейнічае, а інстынкт. Страшнае адчуванне: зараз ты заб’еш… Ты не думаеш, што можаш сам загінуць, што могуць загінуць людзі, якіх ты вязеш, што ўшчэнт паб’ецца машына. Думаць пра гэта няма часу — імгненні… Нага цісне на тормаз — і з гэтым нічога не зробіш… Іншая справа: сіла, з якой ты ціснеш. Тут галоўнае — вопыт і разлік. Каб не заблакіраваць колы, бо тады машынай ужо немагчыма кіраваць. А гэты шафярок… Ён тыдзень назад атрымаў правы, які ў яго вопыт… А пёр, як аўтагоншчык на дыстанцыі.
— Я не верыў, што вы зробіце што-небудзь людскае з гэтай гары металалому, чэснае слова.
