Ніхто б не падумаў, што яго конь здолены бегчы так хутка. He плёткай, не шпорамі, не панукваннем гоніць яго коннік. Ён ужывае болыл жорсткі спосаб: час ад часу ён утыкае яму ў крыж лязо вострага нажа.
Гэтыя два коннікі – Касій Калхаўн і Зеб Стумп.
Неўзабаве яны ўязджаюць у зараснікі; астатнія коннікі губляюць іх з вачэй.
Па густых зарасніках імчацца тры коннікі – не напрасткі, а па звярыных сцежках, то апісваючы крывыя, то лавіруючы паміж дрэвамі.
Уперад імчацца яны праз кусты і лясныя гушчары, не баючыся нічога, не заўважаючы калючак кактуса і вострых іголак акацый.
Галіны трашчаць і ламаюцца на іх шляху; а птушкі, вапалохавыя такім грубым уварванвем, адлятаюць з гучвым крыкам у больві бяспечвае месца.
Высока ў вебе ўзвілася чарада чорвых грыфаў, якія з крыкам паківулі сухі сук. Івстывкт падказвае ім, што такая паговя павінна скончыцца чыёй-небудзь смердю. Шырока распасцёршы крылы, чорныя птушкі кружаць над коннікамі.
Коннік, якога дагавяюць, цяпер у больш выгадвым ставовішчы, чым тыя, што скачуць ззаду. Ён сам выбірае свой шлях, а яны павінны рухадца за ім.
Хаця адлегласць паміж коннікамі не павялічылася, але сярод дрэў праследвальвікі хутка губляюць яго з вачэй, гэтак жа як і адзін аднаго.
Толькі грыфы бачаць усіх трох адразу.
Знаходзячыся па-за полем зроку праследвальвікаў, уцякач аказваецца ў больві выгадвым ставовішчы. Ев можа імчацца стрымгалоў, а яны трацяць час на распазваванне слядоў. Пакуль яны могуць арыентавацца па гуках – усё яшчэ чуецца туват капытоў і хруст галін; і, нягледзячы на гэта, вярэдві коннік пачынае адчайвацца.
Яму здаецца, што пры кожным вавароце ён прайграе адлегласць – тупату капытоў ужо не чуваць.
– Ліха на цябе! – усклікае Калхаўн з адчаем. – Зноў уцячэ! Гэта б нічога, калі б, акрамя мяне, нікога тут не было! Але цяпер я не адзін. Гэты стары чорт ужо ў лесе. Кіалі я ўязджаў у гушчар, ён быў усяго ў трохстах ярдах. Ці нельга як-небудзь ад яго адчапіцца? He, ён занадта добры следапыт… А бадай, можна!
Пры гэтых словах Калхаўн нацягвае павады і робіць воўпаварот, уважліва аглядаючы сцежку, па якой ён толькі што праехаў. Ён углядаецца позіркам чалавека, які мысленна вакрэсліў план і шукае прыдатвае месца для яго выкавання. Нервова хапаецца ён за стрэльбу; ва ўсіх яго рухах адчуваецца ліхамавкавіая нецярплівасць. Але ён працягвае вагацца і пасля некаторага роздуму адмаўляецца ад свайго намеру.
– He, так не варта, – мармыча ён. – Занадта шмат вароду скача за мной, сёй-той з іх умее разбірацца ў слядах. яны напэўна звойдуць трув ды і стрэл пачуюць. He! З гэтага нічога не выйдзе.
Яшчэ некаторы час ён застаецца на месцы і прыслухоўваецца. I ўперадзе і ззаду ціха, і толькі ўверсе шамацяць крылы грыфаў.
«Так, ён, канешве, з’явідца тут. Чартоўскі не вашавцавала, што астатнія так блізка! Калі б не гэта, яму ўжо больш не давялося б за мной вшіёвіць. I так проста!»
He так проста, як вы думаеце, Касій Калхаўн! I птушкі, якія кружаць над вамі – калі б толькі яны валодалі дарам слова, – маглі б разупэўвіць вас.
Явы бачаць, што Зеб Стумп набліжаецца; але ён робіць гэта так, што крокаў яго не чуваць.
«Добра б, каб ён збіўся са следу! – працягвае раздумваць Калхаўн, зноў паварочваючы каня. – Ва ўсякім выпадку, я сам павінен ісці па следу, пакуль не саб’юся, інакш каму-небудзь з гэтых дурвяў можа пашавцаваць больш… Ну і ведарэка ж я, што страціў столькі часу! Калі я яшчэ буду марудзіць, стары хрэв даговіць мяне, і тады ўсё будзе страчава. Чорт бы яго ўзяў, гэтага віяк нельга дапусціць!..»
Прышпорыўшы свайго мустанга, Калхаўн імчыцца ўперад так хутка, як гэта дазваляе звілістая сцежка.
Ледзь паспявае ён праехаць дзвесце крокаў, як раптам спыняецца, ускрыкнуўшы ад здзіўлення і радасці.
Перад ім, на адлегласці дваццаці крокаў,– коннік без галавы. Ён нерухома стаіць сярод нізкіх кустоў, якія вяршынямі кранаюцца яго сядла.
Галава каня апушчана: відаць, жывёла скубе струкі акацый.
Так, па крайняй меры, здаецца Калхаўну.
Ён хутка ўскідае стрэльбу, але зараз жа яе апускае. Конь, у якога ён быў пацэліўся, ужо больш не стаіць спакойна і не скубе акацыі: ён сутаргава тузае схаванай у галінах галавой.
Калхаўн здагадваецца, што павады, перакінутыя цераз сядло, зачапіліся за ствол акацыі.
«Нарэшце папаўся! Слава Богу, слава Богу!»
Калхаўн кідаецца ўперад, стрымліваючы пераможны крык, каб яго не пачулі тыя, што ззаду. Праз секунду капітан ужо каля конніка без галавы – загадкавага конніка, якога ён так доўга і дарэмна праследаваў!
Калхаўн хапае каня за аброць.
Конь спрабуе вырвацца, але не можа – яму замінаюць павады, што зачапіліся за акацыю; ён толькі апісвае кругі вакол куста, які яго трымае.
Яго коннік нічога не заўважае і не робіць ніякіх спробаў, каб пазбегчы палону; ён нерухома сядзіць у сядле, не перашкаджаючы каню круціцца.
Пасля некаторай барацьбы гняды скараецца і дазваляе прывязаць сябе.
Калхаўн ускрыквае ад радасці.
Але мільгануўшая думка прымушае яго адразу замаўчаць: ён жа яшчэ зрабіў не ўсё, што задумаў.
Што ж ён задумаў?