– Які сацыяльны эксперымент, калі ўсе, акрамя нас, загінулі?
– А раптам іх гібель была толькі імітацыяй?
– Але ж я на свае вочы бачыў, як…
– Ведаю, ведаю. Сто разоў чула, што ты бачыў, як Марку заняло сінім полымем. Але хіба сучасныя тэхналогіі не дазваляюць стварыць падобныя ілюзіі? Можа, на той момант на пляцоўцы яго і не было, а табе паказалі галаграму.
– Ты думаеш, я зблытаў бы галаграму з жывым чалавекам?
– У той сітуацыі можна было нават самога сябе з чортам пераблытаць…
Ягор рашуча паматляў галавой, застаючыся пры сваім меркаванні. Марына, пабачыўшы гэта, узялася аргументаваць сваю версію. Першым, што яна згадала, было з’яўленне на базе Варгіна – тады яшчэ проста безыменнага ката.
– Адкуль ён мог узяцца на Марсе? Праграма палёту забараняла ўдзельнікам браць з сабою свойскіх жывёл. Значыць, з Зямлі на Марс кот прыляцець не мог. Хіба што асобным рэйсам за свой кошт – кошт злоўленых мышэй, – пры ўсёй сваёй насупленай катэгарычнасці жанчына не губляла пачуцця гумару. – Аднак, калі мы зараз
– Ты так кажаш, нібыта ён да нас сюды з вуліцы прывалокся, – ухмыльнуўся суразмовец. – Канешне, з’яўленне Варгіна было дзіўным, але не настолькі, каб лічыць, што ён уцёк ад гаспадара, які сочыць за намі вунь з-за таго ўзгорка. Калі б кот заяўкаў праз дваццаць або трыццаць дзён пасля нашай аварыйнай пасадкі, тады б і я засумняваўся. А так гэтая нахабная мыса выпаўзла са схованкі ўжо на другі дзень! Верагодна, падчас палёту нехта з нашых калег яго папросту прыхоўваў.
– Зноў ты за сваё. «Прыхоўваў», «кантрабанда», «абыход правілаў», – закаціла вочы Гваздовіч. – Мне не дазволілі ўзяць у палёт два маткі нітак з пруткамі для вязання. А калі я паманілася пранесці іх на борт, мяне выкрылі і ўсё чыста канфіскавалі. А ты хочаш пераканаць мяне, нібыта камусьці іншаму пашэнціла непрыкметна прыцягнуць на «Навухаданосар» цэлага кацяру, а потым яшчэ легчы з ім у анабіёзную капсулу?!
– А ты не дапускаеш, што гаспадар Варгіна папросту быў хітрэйшы за цябе? Той жа шчаслівец Дамп – ну, выкшталцоны ж хітруган быў. А гібралтарскі газонакасец?
– Цяжка з табой… – жанчына стомлена пацерла пераноссе. – Бог з ім, з катом. Грукат, які ў буру нас даймаў, таксама выпадковасць?
– Але ж мы пакуль не здолелі высветліць, з чым ён звязаны.
– Калі мы знаходзімся на палігоне, то прычын можа быць не так і шмат. Напрыклад, «куратары» пад прыкрыццём наўмысна ўчыненай імі ж буры маглі займацца рамонтам.
– Прабач, аднак я не бачыў там анічога, што магло б сведчыць пра нядаўні рамонт.
– Значыць, гэта было не дзеля рамонту. А каб запалохаць. Каб трымаць нас у пастаянным напружанні. Каб мы думалі пра марсіян.
– І як ты сабе гэта ўяўляеш? Прыходзілі і грукалі? – Скепсісу Ягора не было межаў.
– Ці самі грукалі, ці насадку якую паставілі. А потам слядоў гэтых нашлёпалі, каб мы тут сядзелі і
– Каровы?
– Вобразна кажучы, пане лаўрэат літаратурнай прэміі, – пакепліваючы, адмовілася тлумачыць Марына.
– А я табе зараз без вобразаў скажу, што і дзяжурны з малатком, і насадка з ударным механізмам – занадта складаныя рашэнні для загадзя прадуманага эксперыменту. Сродкі застрашэння мусілі быць уштукаванымі ў нашым жытле па дэфолце.
– А хіба «куратары» не могуць імправізаваць?
– Маглі б… Калі б яны сапраўды былі тут, на Марсе. А так яны недзе там далёка, на Зямлі, – Руткоўскі адвольна махнуў рукой, але так упэўнена, нібыта паказваў дакладны кірунак. – Са сваімі клопатамі і рызыкамі. З барацьбой супраць гэтай клятай немачы, якая па цяперашні час магла зжэрці добрую палову зямнога свету. Можа, іх стрыманая рэакцыя на тое, што мы ўратаваліся, не ад добрага жыцця. Можа, наша місія для «Coböl Engineering» і для Зямлі цалкам страціла сваю актуальнасць. Можа, таму яны і даўмеліся адно парэкамендаваць нам працаваць, як загадзя і планавалася, а паўторна выйсці на сувязь дагэтуль не наважыліся. Бо што яны яшчэ могуць парэкамендаваць?
– Дык ты іх ужо і апраўдаць гатовы? – рагатнула Гваздовіч, зыркнуўшы спадылба.
– Не думаў нават. Проста перабіраю варыянты. Нам трэба будзе абавязкова дабрацца да крушні «Навухаданосара». Пагатоў, цяпер дзякуючы беспілотніку мы ведаем, што нават насуперак буры абломкі захаваліся. Вельмі спадзяюся, што абследаванне карабельных рэшткаў здыме хаця б частку нашых пытанняў.
– Дык ты не хочаш разглядаць мае здагадкі як адну з працоўных версій? – трохі зацяўшыся, не хаваючы крыўды, удакладніла жанчына.