Да адзінаццатай гадзіны раніцы следства сфармулявала тры версіі здарэння. Згодна з першай, на лагер здзейснілі напад «чорныя археолагі», якім афіцыйныя раскопкі перашкодзілі круціць іх «гешэфты». Паводле другой версіі, напад ажыццявілі мясцовыя, якіх раней удзельнікі раскопак маглі нейкім чынам справакаваць. Трэцяя версія сцвярджала, што напад мог быць учынены невядомымі без дай прычыны, чыста «з хуліганскіх памкненняў». Самай кульгавай з іх здавалася другая. Якімі б заможнымі ні былі некаторыя жыхары Юравічаў, ніхто з іх не валодаў нават адным матацыклам несерыйнай вытворчасці, не кажучы пра цэлы дзясятак. Самай туманнай (з ведамых прычын) выглядала трэцяя версія, бо не давала і найменшых зачэпак для далейшага расследавання. Таму асноўнай (без поўнага адкідання іншых) стала версія № 1.

Да адзінаццатай гадзіны раніцы Ягору Сяргеевічу паспелі патэлефанаваць з дэканата, рэктарата, агародніннай базы (памыліліся нумарам), з трох радыёстанцый, пяці парталаў («Ці не звязваеце вы гэты інцыдэнт з помстай літаратурных канкурэнтаў за атрыманне вамі прэміі Гедройца?» – журналісцкае пытаннечка, якое археолаг прызнаў самым дурненькім) і з аднаго міністэрства адукацыі (нумарам не памыліліся).

Званілі таксама сябры і знаёмыя. Было некалькі тэлефанаванняў і ад звышклапатлівых бацькоў асобных студэнтаў. «Мы не дзеля гэтага сваіх дзяцей у ваш летнік адпускалі!» Ягор Сяргеевіч кожнаму казаў роўна тое, што ад яго чакалі пачуць. Ніякіх спрэчак. Ніякіх пераконванняў. Перажытая ноч далася ў знакі. Хацелася спаць і да мамы на ручкі. Раскопкі на дзень адмяніў. Студэнтам таксама хапіла ліха. Усім трэба было залізваць раны, ачуньваць пасля нечуваных падзей. Радаваўся, што ніхто з іх (нават тыя, чые бацькі званілі з патрабаваннем тлумачэння) не адмовіўся ад далейшага ўдзелу ў раскопках. Паказчык даверу да яго як да выкладчыка і як да чалавека.

Студэнты ўпарадкаваліся ў летніку. Нішто не нагадвала пра начны пагром. Руткоўскі ішоў па садзе да свайго намёта, нібыта праз туман. Ён чуў, як хлопцы фліртавалі з дзяўчатамі. Як кашавары абяцалі смачны абед. Як па радыё казалі пра чарговую ўспышку сінтатадзіну, гэтым разам у Японіі. Як душэўна цёхкалі птушкі, ажно хацелася складаць летнія хоку.

Водарам п’янкімптушак яблыні пояць.Лета смугою.

«Summer of haze», – заклекатала шматгалосым рэхам у галаве, ажно хацелася бегчы да водаразборнай калонкі, каб падставіць цемя пад халодны струмень.

Калі яго нехта гукнуў па імені, археолаг падумаў, што здалося. Ніхто са студэнтаў такой фамільярнасці сабе не дазваляў. Голас належаў дзяўчыне. На імгненне прытрызнілася, што гукае Марына. І хоць вочы зліпаліся, а рэчаіснасць саслізгвала, ён здолеў горка пасмяяцца з самога сябе: «Ну якая табе зноў Марына! Марына загінула…»

– Ягор! – голас наблізіўся.

Баючыся ці то сутыкнуцца з прывідам, ці то знайсці сябе ў гнятлівым сне, мужчына асцярожна абярнуўся. Да яго подбегам крочыла Наста Ройтшванец. Пакуль ён з цяжкасцю спрабаваў уцяміць, што адбываецца і як варта паводзіць сябе, яна сашчапіла яго ў абдымках і заплакала. Кроіла горкім дажджом шчок пяшчотных сваіх аксаміт.

– Як толькі даведалася, усё кінула і памчала на вакзал. Цягніком да Калінкавічаў, а адтуль на спадарожных. Аўтаспынам па галактыцы… – скрозь слёзы мовіла дзяўчына, спрабуючы жартаваць.

– І дзякуй за рыбу, – нечакана падтрымаў жарт Ягор, горнучы яе да сябе. – Не хвалюйся, Насцечка. Усё добра. Цяпер усё будзе добра. Ты ж сама добрая. І разумная, і прыгожая, і… – ён замаўчаў.

– І? – перапытала Наста.

– І клапатлівая, – шматзначна прашаптаў археолаг.

– А бісл[3], – злёгку засаромелася госця.

Яму хацелася сказаць нешта пра Марыну. Што яе няма. Што яе не вярнуць. Што ён мусіць выкінуць Марыну з галавы раз і назаўсёды. Аднак нічога такога не сказаў. Замест гэтага па-змоўніцку ўсміхнуўся, зірнуў у яшчэ вільготныя ад слёз вочы дзяўчыны і роўным голасам прапанаваў:

– Выходзь за мяне замуж.

Што ж, і ворыўны бык ярмо напінае на шыю.

<p>12</p>

Якім чынам Варгін збаёдаў блакаванне, гаспадары так і не даўмеліся. Большай бяды, на шчасце, не здарылася. Ад’ехаць далёка кот не паспеў. Ягор хутка «расшупіў тое дзела» – выкарыстаў уманціраваны ў скафандр страхавальны пульт. Нават калі б нахабная каціная мыса з’ехала чорт ведама куды, людзі ўсё адно здолелі б сваёй хадою дабрысці да базы. А вось страціць праз гэнага шалапута легкавоз можна было, як бачыш. Вялікая страта. Шлюбныя пярсцёнкі Ягор змайстраваў бы зноў. Пробы марсіянскіх парод узяў бы ўручную. А прыгнаць новы легкавоз не меў адкуль… Пярсцёнкамі, дарэчы, маладыя пазней усё-ткі абмяняліся, папярэдне добра адспавядаўшы (чытай – адчахвосціўшы) памаўзлівага кацяру.

Перейти на страницу:
Нет соединения с сервером, попробуйте зайти чуть позже