Быў у Пількаўшчыне. Бацьку застаў на полі. Баранаваў бульбу, а маці — у агародзе. Яны за работай і не заўважылі, як я прыехаў. Хадзіў з дзядзькам Фадзеем на слабадское балота, дзе экскаватар пракладаў канаву для нашай няўрымслівай рачулкі, якая кожнай вясной зрывала масты і размывала грэблі. Пастаяў на беразе ля новага рэчышча як над свежавырытай магілай. Паслухаў устрывожаных галасоў апошніх кулікоў, чэпікаў, чыранак, якім ужо больш тут не спраўляць сваіх вяселляў, не гнездаваць, не пераклікацца.
7.VI
Купа. Прыехаў П. Малчанаў палюбавацца на Нарач. Ён ніколі раней не быў у нашых краях. Нешта захварэла Верачка. Добра, што ў М. Садковіча была машына, і мы з’ездзілі ў бальніцу за Люсяй, якая засталася ў нас нанач, бо трэба было хворай уводзіць пеніцылін.
За акном у пана Яцыны, у якога мы кватаруем, цвітуць непралазныя кусты бэзу. Усе апошнія ночы сцюдзёныя. I даўно не было дажджу.
16.VI
Быў у ЦК у Ц. Гарбунова. Трэба збірацца ехаць у Польшчу. Шмат цікавага расказваў Цімох Сазонавіч пра святкаванне 300-годдзя ўз’яднання Украіны з Расіяй. Быў ён падчас параду на Маўзалеі, быў і на прыёме ў Крамлі. Званіў з Вільнюса I. Каро-юсас, прасіў, каб я выслаў спраўку аб тым, што ў 1932-1935 гг. ён за прыналежнасць да КПЗБ сядзеў на Лукішках. Спраўка такая яму патрэбна для абмена партдакументаў.
28.VI
I чаго я згадзіўся ехаць у Польшчу? Паддаўся на ўгаворы Гарбунова, Котава. Колькі раз я ўжо там быў! А тут яшчэ набліжаюцца з’езд пісьменнікаў Беларусі, усесаюзны з’езд пісьменнікаў, дэкада. Нарэшце пайшоў дождж!
29.VI
Прачытаў у «Новом мире» выдатную паэму нашага друга А. Парніса «Сказание о Белояннисе».
«О родина, склони знамёна к изголовью
Того, кто высоко всю жизнь твой стяг держал,
Колени преклони к земле, покрытой кровью
Того, кто пред врагом колен не преклонял».
Даўно не браўся за свае вершы. Здаецца, ужо забыўся як іх і пісаць. Як губка, толькі ўбіраю ў сябе ўсё, што бачу, чую, чытаю. Абыякава адношуся да сваіх ранейшых твораў. Быццам, не я іх пісаў.
Учора з братам Федзем на стадыёне глядзелі зацямненне сонца. У горадзе, напэўна, не так было цікава сачыць за гэтай з’явай, як недзе на лоне прыроды.
I так праз пару гадзін буду ў Варшаве. На аэрадроме сустрэў К. В. Кісялёва, які пазнаёміў мяне з міністрам замежных спраў Польшчы.
3.VII
Рана выехалі з Варшавы разам з праф. І.І. Анісімавым. Доўга блукалі па нейкіх аб’ездах, пакуль дабраліся да Торуня, а там — да Сопата і Гданьска. Сазваніўся з С. Малько, які тут служыць у ранзе камандарма флоту ці яго намесніка. Кіламетраў 500 адмахалі. Дамовіліся заўтра сустрэцца ў Гдыні. Трэба будзе пахадзіць па аптэках, можа, удасца знайсці прэпарат «Rotar». Яго — казаў Г. Смоляр — вырабляюць у Англіі, Галандыі, Германіі. Ён вельмі памагае пры лячэнні страўнікавых і кішэчных хваробаў.
5.VII
Наведалі Мальборк — асінае гняздо тэўтонаў, потым Эльблонг, Бранева, Фромбарк і музей Каперніка. У прытворы касцёла Св. Марыі чытаю: «Помніце, бацька і маці! Два разы на тыдзень прысылайце сваіх дзяцей да касцёла... Дарагія турысты, служыце ў радасці свайму пану Богу». Едзем далей на Бранбург, Млаву...
8.VII
Перад ад’ездам дамоў удалося яшчэ пабачыць фільм А. Форда «Пяцёра з вуліцы Барскай», сустрэцца з Брандысам і Путрамантам, які толькі што вярнуўся са сваіх вакацый з Ольштына. Загрузіўся кніжкамі: С. Рыльскі «Вугаль», Браўн «Леванты», I. Неверлі «Памятка з цэлюлозы».
17.VII
Не паспеў вярнуцца, як зноў мяне ўсваталі ў новую дэлегацыю ў Польшчу на дзесяцігоддзе ПНР. Дэлегацыю ўзначальвае А. С. Гундараў. У складзе дэлегацыі: рэдактар часопіса «Крестьянка» 3. I. Леонцева, рэжысёр М. I. Ром, украінскі мастак М. I. Хмялько і я.
20.VII
Выступаў на заводзе імя Навоткі. Зацягнулася гэта сустрэча з рабочымі, бо потым быў канцэрт самадзейных гурткоў «Обэрак для другога механічнага», «для трэцяга механічнага — марш!..». Пасля ўручалі рабочым-перадавікам узнагароды. Рабочага Каву прэміравалі сервізам. Некаму далі канапу. Ледзь не спазніліся ў тэатр, дзе МХАТ паставіў «Северную Аврору». На спектаклі прысутнічалі члены ўрада ПНР і наш пасол Міхайлаў, якія разам з Булганіным, Берутам і Ракасоўскім сядзелі ва ўрадавай ложы.
Намі ўвесь час апякуецца прадстаўнік ВОКСа ў Польшчы I. А. Рачук, які калісьці працаваў у камсамоле і стыль, прыёмы той работы перанёс на свой новы дыпламатычны ўчастак работы. Усім ад яго даставалася. Мяне толькі тое ратавала, што я лепш, як ён, арыентаваўся ў польскіх справах. I ён мяне не чапаў.
21.VII
Пабываў на выстаўцы выяўленчага мастацтва. Бачыў некалькі цікавых работ Рудскай-Цыбісавай («Партрэт Дунікоўскага»), Міхалоўскага, Врублеўскага, Бежкоўскага («Галава Шапэна»). Агулам, цяжка новае жыццё ўкладваецца ў старыя формы. На адным палатне «Сям’я» намаляваны маці, бацька і пяцёра дзяцей. Уся кампазіцыя распадаецца. А ў бацькі нейкі глупы выгляд, быццам ён сваім здзіўленым зрокам пытае: «Няўжо гэта мая работа?»
22.VII