Зноў на сваёй Нарачы. Няспынна ідуць дажджы. Гіне ўраджай. Міхась Коласаў, якога я прасіў калісьці падшукаць для мяне харошую паляўнічую стрэльбу, прыслаў праз Лыньковых двухстволку фірмы «Сіменс». Каштуе яна 1600 рублёў. Прыеду ў Мінск — разлічуся. Стрэльба выдатная. Трэба будзе паказаць яе бацьку і дзядзьку Фадзею і нашым пількаўскім паляўнічым, якія і сёння ходзяць на паляванне з нейкімі дапатопнымі пістонаўкамі.
Ездзіў з А. Куляшовым рыбачыць, але нічога не злавілі, ледзь уцяклі ад навальніцы, якая разгулялася над возерам. Атрымаў пісьмо ад Паплаўскага і фатаграфію, на якой — ён і С. Малько («Паўлік»). Шкада, што мы не сустрэліся ў Мінску.
30.VIII
Учора з Піменам прыляцелі ў Маскву. У гасцініцы сустрэлі Я. Брыля і Я. Міско. У 7 г. раніцы з Піменам ляцім у Алма-Ату. Шкада, што на кароткі час. Самалёт наш спыняецца ў Уральску, у Акцюбінску, і нам не ўдасца пазнаёміцца з гэтымі сібірскімі гарадамі, бо хто ведае, калі нас вандроўны бог другі раз закіне ў гэтыя мясціны. Разам з намі ляціць Астаф’еў. Пад намі — бясконцыя стэпы.
31.VIII
Прызямліліся ў Кустанаі. На небасхіле — велізарная хмара. Здаецца, будзем тут начаваць. Мо ўдасца закончыць верш «На радзіме Абая», які пачаў у самалёце, калі вылецелі з Уральска.
1.IX
У шэсць гадзін раніцы прызямліліся ў Карагандзе. На гарызонце — чорныя капры, шахты. Нарэшце заззяў пад крыламі самалёта нейкага попельнага, сталёвага колеру Балхаш. А вось і Алма-Ата. Спыніліся ў доме адпачынку ЦК. Вечарам прыехаў П. К. Панамарэнка. Пацікавіўся, як даляцелі, як чуемся, ці былі мы калі раней у Казахстане. Доўга хадзілі з Е. Мальцавым па парку, дзе ў начной цішыні толькі чуваць, як ападаюць яблыкі з дрэў і звіняць арыкі. Пасялілі нас у адным пакоі з Астаф’евым.
2.ІХ
Літаратурны вечар ва універсітэце. Выступалі С. Васільеў, П. Кузняцоў (перакладчык Джамбула), Е. Мальцаў, М. Грыбачоў, С. Смірноў і мы з Піменам. Многія дзяліліся ўспамінамі аб сваіх сустрэчах з Джамбулам, расказвалі пра яго нешчаслівую любоў да дзяўчыны, якая па-казахску называлася Ластаўкай. Ды яе ўпадабаў сабе нейкі высокі дарскі чыноўнік. I яе яму прадалі. Тады Джамбул украў сваю Ластаўку і ўцёк у стэп. Але родзічы дзяўчыны дагналі яго і параілі вярнуць яе, бо калі не верне, будзе шмат гора і пральецца кроў. Джамбул згадзіўся вярнуць Ластаўку, але «з гэтага часу — сказаў ён — калі не даюць любіць, я буду ненавідзець».
4.ІХ
Учора адкрыўся з’езд пісьменнікаў Казахстана. Сёння на з’ездзе выступаў М. Шолахаў. Выступление было досыць нуднае: аб выхаванні пісьменнікаў, аб ганарарных правах. Ад грузінскіх пісьменнікаў з’езд вітаў I. Нанешвілі.
7.ІХ
У часе перапынку П. К. Панамарэнка запрасіў нас з Піменам да сябе ў ЦК. Цікавіўся, над чым працуюць беларускія пісьменнікі, якія выйшлі новыя творы. Шмат цікавага расказваў і пра Казахстан. Вечарам выступалі ў 19-й і 34-й школах Алма-Аты. Заўтра чакаем выступлення П. К. Панамарэнкі.
8.ІХ
Быў на ўрачыстым вечары, прысвечаным 50-годдзю з дня смерці Абая, на якім прачытаў прысвечаны яму свой верш. Л. Скалкоўскі досыць добра яго пераклаў для газеты «Казахстанская праўда». За вокнамі асабняка, у якім гаспадары пасялілі Пімена і мяне, у бязмежным блакіце бялеюць снежныя вяршыні Ала Тау. Відаць, няма слоў на людской мове, каб перадаць іх гордую веліч і чаруючае хараство. Не дарма сталіцу Казахстана называюць Горадам яблыкаў. Усюды — сады. Яны цягнуцца амаль да леднікоў. Нат месяц, які прасвечвае праз непралазныя зараснікі, здаецца вялізарным крамяным яблыкам.
9.ІХ
Ездзілі на радзіму Джамбула. Наведалі яго музей і маўзалей. На іпадроме наглядалі спартыўныя гульні беркутыстаў. Потым запрасілі нас калгаснікі ў свае юрты. Разам з Лявонавым, Грыбачовым, Турсун-задэ, Няходам я трапіў у юрту старшыні калгаса, дзе частавалі нас кумысам, чаем, яблыкамі і нейкімі нацыянальнымі прысмакамі, а потым, у юрце чабана Таджыбая Аліма — нейкім сваім духмяным, як стэп, віном.
10.IX
Вяртаемся. Усіх нас у самалёце хмарыць сон, бо апошнія суткі амаль не спалі. Былі на ўрадавым прыёме, дзе гасцінныя гаспадары ўсіх нас абдарылі сваімі ўзорнымі халатамі і цюбецейкамі.
15.IX
Сёння пачаўся наш з’езд пісьменнікаў даўжэзным і нудным дакладам П. Броўкі. Нічога не ўнеслі новага і іншыя выступленні. Не атрымалася сур’ёзнай гутаркі ні аб паэзіі, ні аб прозе. А. Куляшоў «сарыгінальнічаў», засяродзіўшы ў сваім выступленні амаль усю ўвагу на паэме А. Зарыцкага, хоць гэта і не такі ўжо выдатны твор, як яму здаедца.
22.ІХ
Бачыў Пімена. Ён, здаецца, будзе рэдактарам рускага Альманаха. Усёй сям’ёй хадзілі ў кіно на фільм «Два біглі зямлі». Дачытваю цікавае даследаванне Е. Фіцоўскага «Польскія цыганы».
28.ІХ
Наведаў Вільнюс. У бібліятэцы Літоўскай АН натрапіў на рэшткі свайго архіва, які перахоўваўся ў Беларускім музеі Івана Луцкевіча. Відаць, да мяне папрацавалі тут розныя «даследчыкі». Прапалі мае акты абвінавачання, розныя павесткі і прысланыя з Лукішак калісьці мне вершы і грыпсы В. Таўлая і П. Пестрака. Засталіся толькі пустыя канверты, у якіх яны ляжалі.