Вінусь уяўляў сабе забіты – не прадыхнуць – аўтобус у гадзіну пік. Усе стаяць шчыльна, бы кількі ў тамаце, дыхаюць цяжка, адсопваюцца. Праз дынамікі раве папса, перасыпаная пошласцямі дыджэяў. Незаўважна для сябе хлопец так захапіўся, што пачаў казаць гучна ўслых, размахваючы рукамі. На тварах людзей нейкія вар’яцкія ўсмешкі. Герой з жахам бачыць, што іх вочы… зашытыя. Проста груба, абы-як зацыраваныя таўстымі брудна-белымі ніткамі. Аўтобус набірае хуткасць, імчыць-падскоквае на ямінах, стары, зялёны з чырвоным «Ікарус», пагражаючы разваліцца з кожным новым падскокам. Праносіцца міма прыпынку, абдаючы гразёю кабету ў вышыванай сарочцы. Тая разгублена стаіць, выціраючы слёзы…
– Вось сімвал твой, забыты краю родны! – Вінусь з узнятай рукой паглядзеў навокал няўцямным позіркам, стоячы нагамі на лаўцы, бы на трыбуне.
– Банальна!
Вінусь раптам зразумеў, што занадта ўвайшоў у ролю і хапіў лішку, чым прыцягнуў непатрэбную ўвагу.
– Банальна! – паўтарыла малеча годзікаў чатырох у чырвонай, белымі гарохамі сукеначцы, чырвоных лакаваных пантофліках ды белых гольфах.
Яна хітра прыплюшчыла вялікія блакітныя вочы і звонка засмяялася, трасучы бялявымі хвосцікамі з яркімі заколкамі. У руцэ дзяўчо трымала скакалку.
– Дзядзечка, давай лепей паскачам! Я цябе навучу!
– Дзякуй, даскакаўся ўжо, – прамармытаў Вінусь, забіраючы рэчы. – Я дамоў. Лепей.
Прынесшы свае набыткі дахаты, Вінусь доўга хадзіў вакол іх, спрабаваў было адчыніць ды кідаў. Курыў, сядзеў за камп’ютарам. Потым пайшоў гатаваць каву. Вярнуўшыся, пабачыў ката, які сядзіць на стале побач з маніторам у медытатыўнай позе, а з рота ў яго тырчыць адно правадок ад камп’ютарнай мышы.
– Ты што робіш? Аддай мыш зараз жа!
Кот толькі ляніва расплюшчыў адно вока, усім сваім выглядам кажучы: «А не пайшоў бы ты».
– Слухай ты, тлушчкамбінат, рыбіну сваю ўбраў, цяпер за маю мыш узяўся? Вярні! Зараз жа!
Разявіўшы пельку як мага шырэй, Апостраф абедзвюма лапамі ўхапіўся за провад і пачаў цягнуць. Уся абсліненая, мыш выскачыла. Кот, адрыгнуўшы і абціраючы мыш аб свой жывот, прамовіў:
– I чаго ты такі нервяны?! Як казала мая бабуля, усе хваробы на няроўнай глебе. Глядзі, мой хлопча, – дадаў рыпучым старэчым голасам. Агледзеў мыш. – Пластмаса не падлягае пераварванню пад уздзеяннем страўнікавага соку. Будзе бегаць твая мыш – цэлая ды непашкоджаная. Разумееш, Вінсэнты, мыш для ката – гульня, здабыча, малады азарт. 3 мышшу што, пагуляў – ды кінуў. Брыдка есці і шкада пакінуць. А рыбіна… Палагея!
3 ваннай, пляскаючы аб падлогу мокрымі плаўнікамі, прысунулася рыбіна.
– Дык вось. Кот-з-рыбінай, Вінсэнты, – гэта філасофскае паняцце. Гэта адзінства-і-барацьба-супярэчнасцяў, гэта антыномія. Гэта правобраз, мысленчая структура. Абедзьве паловы паняцця аднолькава ўжытковыя адна да адной.
Апостраф дастаў крэйду і на дошцы, што ўзялася немаведама адкуль, пачаў выводзіць нейкія формулы: кот + рыбіна = спрадвечны закон быцця, кот + «Віскас» – нонсэнс, розум ката = I + Са + Р рыбіны; кот + гаспадар = раскормленая дурнаватая цацка і г. д. Спісаўшы ўсё ўшчэнт, з запэцканым белым носам і лапамі, ён гучна і задаволена чхнуў:
– Чхшто і патрабавалася даказаць. Кот-з-рыбінай, калі хочаш, што муж-з-жонкай. Муж ды жана – адна сатана. Ці не так, мая салодкая? – запытаўся, чмокнуўшы Палагею. – А што гэта ў цябе за музэйныя эхспанаты? – угледзеў прыдбанае хлопцам.
– Нічога, не чапай!
Аднак Апостраф гопнуўся на чамадан і пачаў скакаць на ім, як мячык, а рыбіна дудзела ў футарал. Кот так гойсаў, што на чамадане пстрыкнулі замкі.
– Не руш! – адчайна закрычаў Вінусь і працягнуў руку, каб схапіць ката за шкірку, але тут зазвінеў тэлефон.
– Слухаю!
Кот тым часам знік.
– Прывітанне, гэта я, – пачуўся сарамлівы голас Бажэны. – Ты не тэлефанаваў даўно. Вось я і вырашыла…
– Т-так, мяне не было… у горадзе… – Пачуўшы яе дыханне, ён раптам востра адчуў, што засумаваў па ёй. – Прыходзь на каву, да мяне.
Вінусь пабачыў, што чамадан так і стаіць з адамкнёнымі замкамі, але накрыўку падняць не наважыўся. Зачыніў і запхнуў за канапу, туды ж паклаў і амаль бязважкі чорны футарал.
– Не гатовы я яшчэ, не гатовы, – быццам угаворваў сябе.
Неўзабаве прыйшла Бажэна. Уся яскравая, летняя, смуглявая. Белая сукенка спакушальна ахоплівала яе постаць і заманліва адкрывала спіну. Водар спелага язміну прыйшоў разам з ёю. Нейкія змены адбыліся ў дзяўчыне за гэты час. Больш упэўненасці ў позірку? Выклік? Усведамленне сваёй жаночай улады? Сакавітая сэксуальнасць? Ці што? Не мог адказаць Вінусь. Ён адчуў пякучае жаданне.
– Я так засумаваў, – прашаптаў адно, прагна цалуючы яе вусны…
– Табе добра? – спытаў ён пасля.