– Ці здатны я яшчэ да нечага? Ці ўсё загіне пад друзам слоўнай лухты? Як выпрастацца з гэтага? Гэта ўжо як наркотык. Хочацца памнажаць і памнажаць замоўленыя тэксты, задавальняючы спажыўца, атрымоўваючы заслужаны прыбытак у кішэню, абсталёўваючы сваё жыццё ўсё больш і больш патрэбнымі рэчамі. Так, сучасны творца не Дыяген. Так, я хачу жыць, а не існаваць. А ці не задорага я плачу? А калі я больш не змагу нічога стварыць без клішэ? Без заданняў? Без грошай? Ну давай, давай, самазагаляйся! Яшчэ попелу вазьмі! Глупства якое! Практыка! Вось табе практыка!!!
Вінусь адкрыў іншае вакно на камп’ютары.
«… – Ты хоць разумееш, што гэта падстроена, што нас хочуць падставіць? – запыталася яна.
– Я ведаю, што яны мяне падставілі, – выразна аддзяліў сябе ад яе Раман. – Цябе злавілі за твой блудлівы перадок, каб выбіць з гульні мяне. Вось і ўсё.
– Нават ведаючы мяне столькі часу, ты паверыў усяму гэтаму бруду, выкрасліў мяне са свайго жыцця, прыгажунчык?
– Ты сама сябе з яго выкрасліла, разумееш, дурніца, сама?!
– Ты дапускаеш думкі, што меў месца гвалт?
– Якая розніца? Ты аператыўны супрацоўнік аддзела мытных расследаванняў і не павінна шчоўкаць хлябалам!..»
– О Божа! I людзі плоцяць за гэта грошы?! I гэта я?! Дзеля працы і дзеля душы? Так выварочваць сябе… А ці выварочваю я сябе? А ці не чакаю імгненнай узнагароды? Ах, якія мы высакародныя! Бы кракадзіл, ем антылопу і слязьмі заліваюся. Ненатуральна неяк, не пераконвае… А пайшло яно ўсё! Вось падзараблю яшчэ крыху ды напішу раман. Свой, уласны, сур’ёзны, не гумку на агульную спажыву! А хто вызначыў, што сур’ёзна, а што не? Што сапраўднае, а што так сабе? Каму падабаецца апельсін, а каму – свіны храсток… А хто ўвогуле ўсёедчы… Та-а-к! Цудоўна! Я ўжо і разважаць так пачаў.
Вінусь са злосцю адштурхнуў клавіятуру і з сілай сціснуў скроні, бы выдушваючы ўсё лішняе:
– Вірус, проста вірус! Хоць адфарматуй! Касмічнае смецце!
– Дык і давай фарматнем! – з’явіўся з пляшкай кот. – Даўно я не быў у цябе праз тваю гаспадыньку. Але ж пекная! Часам самому хочацца мець гаспадыню, каб прылашчыла, – кот замуркатаў ды заўсміхаўся ў вусы, хітра прымружыўшы вочы. – Здароў, Вінсэнты!
– Здароў! – нечакана для сябе ўзрадваўся Вінусь.
Апостраф дастаў кілішкі і спрытна напоўніў духмянай карычняватай вадкасцю.
– Ну, фармат С:!
– Што за напой? – пацікавіўся Вінусь, круцячы ў руках пляшку, нюхаючы горлачка.
– А-а, спадабалася? За ўсе свае грошы не купіш, бо мала хто яго ведае, а тым больш умее рабіць. Крамбамбуля! Старажытны шляхецкі напой. Продкам дапамагала… Не сумуй гэтак! Па сутнасці ўсе мы жывем, адно каб называцца. Б’емся, пакутуем, а ўсё дзеля таго, каб толькі зарабіць імя. Гук! Прамоўлены кімсьці. Сукупнасць паўтаральных гукаў спараджае славу – добрую ці кепскую… Вось і ўсё. Не стане цябе, і табе будзе абыякавая твая гукавая абалонка. Адно чвяканне чарвякоў… Што з іх, пустых гукаў…
За вакном звонка залямантавала машынная сігналізацыя. Вінусь падскочыў ды вызірнуў. Бліскучая чырвоная «Аўдзі» міргала аранжавымі фаркамі і заліўна гарлала.
– Цішэй, «аўдоцця», цішэй. Ну, праехаў нехта надта блізка… Трэба мяняць гэтую дурнаватую сігналізацыю, – узлаваўся Вінусь, – а то падскокваеш, як дурань, ды яшчэ сярод ночы… А адключаць, ведаеш, баюся – узламаюць яшчэ…
Адвярнуўшыся ад вакна, хлопец пабачыў, што ката ў пакоі няма. Адно недапітая пляшка дзіўнага напою.
– Як там ён завецца? Карамбуліта, ці што? А ліха з ім, абы смачна…
Вінусь каштаваў крамбамбулю ды тупа глядзеў у пагаслы манітор.
– Сапраўдны «Чорны квадрат» Малевіча. Проста карцінная галерэя ў мяне, чуеш? – звярнуўся да намаляванага ката.
У кватэру ўбегла ўсхваляваная Бажэна.
Там нейкія падшыванцы каля нашай машыны круціліся, дык я аднаму вуха накруціла!
– Ля маёй?
– Мы ж яе разам выбіралі…
– Шмоткі табе мы таксама разам выбіралі, дык што з таго? – непрыемна пасміхнуўся Вінусь.
– Нейкі ты дзіўны… – зайшла ў пакой. Узяла пустую ўжо пляшку, панюхала.
– Дык ты п’яны! З якой нагоды?
– Дык трыццаць тры гадкі стукне! – скрывіўся здзекліва.
– Нельга зарана адзначаць. Заўтра будзем. Лепш скажы, колькі і каго паклічаш, што гатаваць будзем?
– А мо я не хачу нічога адзначаць і нікога клікаць! Мо я ўвогуле не дажыву да дня нараджэння? – па-вар’яцку паглядзеў на Бажэну Вінусь. – А мо давайце, усе на маё пахаванне прыходзьце. Два ў адным! Нараджэнне ды памінкі! – дзіка зарагатаў.
– Вінусь, любы мой, што з табою? – апусціўшыся на падлогу, абняла ягоныя калені, узрушаная, зазірала яму ў вочы. – Ты палохаеш мяне, не кажы так! Прашу! Я не перажыву, калі з табою што зробіцца!
Зноўку нейкая сабачая адданасць у гэтых нязвыкла розных вачах. Проста невыносна! Раптам шалёна захацелася пхнуць яе нагою, проста ў прыгожыя грудзі, каб адляцела, скуголячы, як сабака. Каб не бачыць гэтай любові ды адданасці – невыносны здзек!
– Ты ўсё роўна не будзеш маёю!!! Зразумей нарэшце! Што ты ўдзяўбла сабе ў галаву?!
Бажэна забілася ў куток каля стала ды моўчкі пазірала на Вінуся.